به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی هنری باشگاه خبرنگاران دانشجویی ایران "ایسکانیوز"، هفتمین نشست باشگاه سینمایی ایسکانیوز با نمایش فیلم «هم خانه» و با حضور مهرداد فرید کارگردان این فیلم در باشگاه سینمایی ایسکانیوز برگزار شد.

حسن گوهرپور مسوول باشگاه سینمایی ایسکانیوز در ابتدای این نشست درخصوص فیلم «هم خانه» گفت: در کتاب سی و شش وضعیت نمایشی «ژرژ پولتی» ، 36 وضعیت را برای هنرهای نمایشی تعریف می کند و مدلی که مهرداد فرید در فیلم «هم خانه» روایت کرده است یکی از همان 36 مدل است.

وی درخصوص نقاط جذاب فیلم «هم خانه» گفت: خط روایت این فیلم برای نسل جوان آشنا بود ، ممکن است فیلم های متعددی ساخته شده باشد که مورد توجه جوانان قرار گرفته اما کمتر به این شیوه خودشان را محل بحث و موضوع قرار داده ایم ، قصه دانشجویی که مشکل خوابگاه دارد و به هیچ وجه نمی تواند این مشکل را حل کند پرداختن به این موضوع مساله ای بود که باعث جذب مخاطب می شد.

گوهرپور با بیان اینکه «بایرام فضلی» تصاویر بسیار خوبی در فیلم هم خانه گرفته است با طرح پرسشی در خصوص پلان هایی که از بالا گرفته شده بود از مهرداد فرید خواست که در این باره و لزوم این نوع تصویربرداری توضیح بدهد، مهرداد فرید در پاسخ به این سوال گفت: من اینجا از تعبیر یکی از همکارانم آقای دل پاک که از صدابرداران معروف سینما است استفاده می کنم که ایشان گفته بود من با دیدن این پلان ها احساس می کنم یک نگاه سوم و یک نگاه از بالا به پایین به آدم ها گذاشته شده است حضور یک دانای کل که شاید به عقیده خیلی ها خدا است و ناظری که از بالا بر همه چیز می نگرد احساس می شود من زمان فیلمبرداری چنین تصوری نداشتم ولی تعبیر ایشان برایم جالب بود .

مهرداد فرید با اشاره به محتوای فیلم «هم خانه» گفت: کل فیلم موقعیتی را مطرح می کند که دو جنس مخالف در این موقعیت کنار هم قرار می گیرند و موضوع و محور فیلم غزیزه و کشش هایی است که در نهایت غالب بر پاره فرهنگی های غلط می شود من معتقدم بخشی از پاره فرهنگ هایی که در ایران وجود دارد با فقه شیعی نیز تناسبی ندارد.

وی معتقد است سخت گیری هایی ایرانی فراتر از آن چیزی است که خدا خواسته و ریشه در گذشته قبل از اسلام دارد و در این باره گفت : فیلم «هم خانه» نقد این ویژگی های فرهنگی بود که ناخواسته جوانان در اوضاع وخیم قرار می دهد و زمانی که جوانان در این وضعیت وخیم دست و پا می زنند که زمین نخورند همین جامعه که این اوضاع را ایجاد کرده آنها را مواخذه می کند و به کلانتری می کشاند و آنها را بازخواست می کند در حالی که در واقعیت آن جوانان بی گناهند .

وی افزود : اگر جوان (مهسا ی ) قصه هم خانه دروغ می گوید اما تا انتها به آنچه باور دارد و به خطوط قرمزی که در تعلیم و تربیت خانوادگی فراگرفته پای بند می ماند .

گوهرپور در ادامه صحبت های مهرداد فرید گفت: نکته قابل ملاحظه در این فیلم انتخاب خانواده مهسا از بخشی از فرهنگ جنوب کشور است و پوشش پدر که نشان از همان بافت فکری و نگاه عشیره ای دارد که معتقد است دخترش تا همین الان که مجرد مانده باعث حرف و حدیث در فامیل شده است.

کارگردان فیلم هم خانه در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران مبنی بر اینکه همکاری با محسن نامجو برای او چگونه بوده است گفت: کار با محسن نامجو نتجیه خوبی در برداشت و هر چند به علت گرفتاری هایش تعامل کمی با او داشتم.

وی گفت: آثار محسن نامجو ماهیتا ساختار شکنانه است و قالب های مرسوم موسیقی سنتی ایرانی را شکسته و با موسیقی روز سیاه پوست های آفریقایی تلفیق کرده و این تلفیق خودش محصول جدیدی ساخته است.
یکی از حاضرین در باره موسیقی فیلم گفت: اگر از ابتدا ساختار یک فیلم را در فضای متن تصویری بررسی کنیم تناسب ریتم فیلم با موسیقی و ضرباهنگ کلیت فیلم به نوعی است که از ابتدا مخاطب متوجه می شود که با چند متن تصویری مواجه است و اینکه یکی از جذابیت های این فیلم است.

وی افزود: جایی که ضرباهنگ موسیقی با روایت بصری کار هماهنگ شده بود جایی بود که مهسا خیالش از جهت گرفتن خانه راحت شده بود و با آهنگ در خانه حرکت می کرد و اوج تناسب موسیقی با ضرباهنگ تصویری آنجا مشاهده می شد.

مهرداد فرید در این خصوص گفت: ما نیز با چنین هدف گیری این قسمت را اجرا کردیم و می خواستیم چندین خصلت را آنجا معرفی کنیم شادابی و سرخوشی مهسا از تصاحب خانه و از طرف دیگر شادابی را با ویژگی این آدم گره بزنیم که انتخاب عکس هایی که مهسا به تابلوهای قاب عکس های روی دیوار خانه می زند همین سطحی بودنش را نشان می دهد دانشجویی که ساختار فکری مشخصی ندارد و از هر باغی گلی چیده در حالی که این گل ها در کنار همدیگر سازگار نیستند.

این کارگردان درباره اینکه دانشجوهای فیلم «هم خانه» را بسیار سطحی و بدون ساختار فکری مشخص و دغدغه درسی نشان داده گفت: استنباط من از دانشجوی معاصر به لحاظ آماری همان افرادی است که در این فیلم نشان داده ام .

وی گفت: میانگین ویژگی های دانشجو معاصر در این دو نفر نشان داده است که خیلی از منتقدها به این نکته اشاره کردند که چرا جمشید که دانشجوی رشته پزشکی است کتاب ندارد و کاغذ و قلم به دست نمی گیرد و این را نقطه ضعف فیلم دیده بودند در حالی که همه اینها تعمدی بوده و یکی اهداف من در شخصیت پردازی این بود که بگویم دانشجو در اسم دانشجوست و عملا ویژگی های یک دانشجوی واقعی کنار گذاشته و پوسته ای از او پای مانده است.

وی در خصوص سردرگمی های دانشجوی دوره معاصر گفت: شاید این آشفتگی به این دلیل است که منابع کسب فیض دانشجوی معاصر متکثر و متعدد شده سابق بر این دانشجو اگر به کلاس می رفت منابع کسب فیضش و استاد بود چند کتابی که معرفی می کرد اما حالا اینترنت، ماهواره و دیگر تکنولوژی ها این منابع را متعدد کرده است به عنوان مثال اگر دانشجویی بخواهد درباره موضوعی تحقیق کند با جستجو در اینترنت با منابع و مقاله های متعددی رو به رو می شود که شاید خیلی از آنها با هم سنخیتی ندارند و با مراجعه به این منابع متعدد آشفته می شود و درونش را پوک می کند.

وی همچنین در ادامه گفت: کارگردان اگر بخواهد درام را تقویت کند موظف است قسمت های غیر دراماتیک شخصیت های قصه را حذف کند و اگر بخواهد همه را بگوید به درام لطمه زده است و توجه به لحظات ملتهب این قصه باعث یکدستی فیلم شد به همین دلیل تصاویری از دانشگاه و دیگر مکان های مورد نظر را در فیلم نیاوردم،زیرا اگر قرار بود این اتفاق بیفتد مخاطب را تا حد زیادی از دست می دادم.

حسن گوهرپور با بیان اینکه مهرداد فرید انسجام روایت را در آثارش به خوبی رعایت می کند و همین نکته در فیلم «آرامش در میان مردگان» هم به خوبی قابل لمس بود از این کارگردان علت چگونگی رسیدن به این ساختار و انسجام روایت را با توجه به اینکه سابقه طولانی در سینما ندارد و در قالب سوالی مطرح کرد و فرید این گونه پاسخ داد: من مدرک لیسانسم را در رشته روانشناسی از دانشگاه شهید بهشتی گرفته ام و فوق لیسانسم را در رشته ارتباطات در دانشگاه علامه گذراندم تا سال 80 حرفه ام روزنامه نگاری بود و قصد ساخت فیلم را نداشتم اما به سینما علاقه مند بودم .

وی افزود : به خاطر تجربه ای که در دهه 60 به تماشا کردن فیلم داشتم احساس کردم سینما رسانه خوبی برای بازگو کردن نقطه نظرات و دیدگاه ها باشد در آن دوره من مجموعه فیلم های تارکوفسکی را که در دهه 60 رونق داشت بسیار تماشا می کردم، یادم است که فیلم« سلاریس »این کارگردان را 16 بار تماشا کردم و هر بار یک اتفاق جدید در آن کشف می کردم،همین طور فیلم «دست فروش» محسن مخملباف تاثیر شگرفی در من داشت.

وی افزود: از سال 70 تا 78 در روزنامه سلام فعالیت می کردم، دو سال سردبیر مجله نقد سینما بودم و بعد از فعالیت در روزنامه نوروز و مشارکت با دوستانم مجله فیلم نگار را تاسیس کردیم دو سال سردبیری آن مجله را به عهده داشتم و شاهد این روند بودم که حتی در یک مجله تخصصی عاری از سیاست و نوشته های من که سردبیر مجموعه بودم از سوی نماینده مدیرمسوول جا به جا یا کم و زیاد می شود و عبارت های همکارانم سانسور می شد همان روزها در باره روزنامه نگاری نگاهم تغییر کرد.

کارگردان آرامش در میان مردگان افزود : به همین دلیل تصمیم گرفتن تغییر رسانه دهم دو سال به ساخت فیلم های مستند و کوتاه پرداختم با اینکه مورد توجه قرار گرفت اما برای عرضه عمومی مناسب نبود به همین دلیل تصمیم گرفتم فیلم بلند بسازم و در سال 84 آرامش در میان مردگان که آن هم سوژه اش را از یک گزارش صفحه اجتماعی یک روزنامه کثیرالانتشار گرفتم که درباره کارگر یک قبرستان بود که هم کار باغبانی می کرد و هم نظافت.

مهرداد فرید با بیان اینکه فیلم هم خانه دارای سه شناسنامه است خاطرنشان کرد: آدم هایی که در فیلم هم خانه تک جمله هایی را به مهسا می گفتند از عوامل فیلم هستند با این حساب فیلم دارای سه شناسنامه شده، یکی تیتراژ اول، تیتراژ پایانی و حضور عوامل در فیلم خود یک تیتراژ مجزاست.

کارگردان فیلم همخانه در پاسخ به این سوال که چرا بیتا سحرخیز را به عنوان نقش اول این فیلم انتخاب کرده است تصریح کرد: ستاره های 20 تا 25 ساله محدودی در سینما داریم .

وی گفت: گلشیفته فراهانی یکی از شخصیت های مورد نظر من بود که در آن دوره به ایتالیا رفته بود الناز شاکردوست نیز قرار بود به فرانسه برود، باران کوثری قرارداد تئاتر داشت، با پگاه آهنگرانی به توافق اولیه رسیدیم که بعد آن حادثه برایش اتفاق افتاد و بعد هم تکذیب کرد که قرار نبود در فیلم همخانه بازی کنم. وی گفت : بیتا سحرخیز از شاگردان کلاس امین تارخ بود که او سحرخیز را به ما معرفی کرد، علیرضا امینی و همایون اسعدیان هم وی را تایید کردند و به این ترتیب این بازیگر به عنوان نقش مهسا انتخاب شد.

فرید با بیان اینکه از ستاره های سینما استفاده نکرده ایم خاطرنشان کرد: بازیگران در این فیلم به فروش کمک نکردند حتی چهره اکبر عبدی هم با موی فر و پوست تیره و سن بالا مورد پسند مردم نبود اما
ارژنگ امیر فضلی کمک بسزایی به فیلم کرد و ما طبق نظرسنجی از مردم متوجه این مسائل شدیم.

وی گفت: در همه جای دنیا این اتفاق می افتد که مردم فیلم را بر اساس بازیگران انتخاب می کنند اما این بازیگر گزینی در ایران به شکل بیمار گونه ای وجود دارد که این پدیده به فیلمسازان مستقل به شدت لطمه می زند، من برای اینکه خودم را از این قید نجات بدهم باید بودجه را پایین می آوردم و از بازیگران تازه کار استفاده می کردم و در نهایت فیلم را آن طور که دوست داشتم می ساختم نه آنطور که بازار می خواهد، من تن به خواسته های سخیف بازار نمی دهم.

وی درخصوص برنامه های آینده اش برای ساخت فیلم گفت: در فیلم جدیدم با عنوان «از ما بهتران» که به تازگی پروانه ساخت گرفته زندگی یک خبرنگار را به تصویر می کشم خبرنگاری که در کارش موفق نیست زیرا گرایشات روشنفکرانه دارد و مطالبی که تهیه می کند مورد توجه مردم قرار نمی گیرد. همسر این خبرنگار خرافاتی است و در زندگی با هم تفاهم ندارند.

در این جلسه مهدی قلی پور ، حسین ابوالفتحی ،راضیه غنجی ، محمد حسین نجاتی ، فاطمه محمدکمالی ، علی رضا نصیری، میثم محمدی ، فاطمه حاجی محمد علی ،علی حاجی محمد علی ... حضور داشته و سوالاتی را مطرح کردند.

گزارش ایسکانیوز می افزاید تا کنون در باشگاه سینمایی ایسکانیوز فیلم های هامون، مینای شهر خاموش،جایی در دور دست، آتش بس، حکم و ریسمان باز مورد نقد و برررسی قرار گرفته است و هشتمین جلسه این باشگاه اولین دوشنبه بعد از ماه رمضان برگزار می شود.