ایسکانیوز به مناسبت روز عفاف و حجاب گزارش می‌دهد؛

85 سال مقاومت برای حفظ حجاب به روایت تصویر

یکشنبه 22 تیر 1399 - 14:21
کد مطلب: 1074435
رضاشاه

21تیرماه مصادف با حمله نیروهای رضاشاه به حرم رضوی در مسجد گوهرشاد، به نام روز عفاف و حجاب نام‌گذاری شده است. این واقعه به دلیل خیزش و اعتراض مردم به استفاده اجباری از کلاه شاپو و برداشتن پوشش چادر برای زنان بود.

به گزارش گروه فرهنگی ایسکانیوز-فاطمه قربان‌نیا: 21تیر‌ماه مصادف با حمله نیروهای رضاشاه به حرم رضوی در مسجد گوهرشاد، به نام روز عفاف وحجاب نام‌گذاری شده است. این واقعه به دلیل خیزش و اعتراض مردم به استفاده اجباری از کلاه شاپو و برداشتن پوشش چادر برای زنان بود.

رضاشاه که پیشتر از این واقعه سفری چهل روزه به ترکیه داشت با مشاهده روزگاران این کشور بر آن شد تا همچون آتاتورک دست به تغییراتی بزند. این تغییرات که به گفته خود رضا شاه از «مظاهر تمدن غرب» به شمار می‌رفت با مخالفت و امتناع اکثر مردم از قبول و انجام آن مواجه شد. در نهایت در تاریخ نوزدهم تیر ماه مردم در اعتراض به دستگیری آیت‌الله سید حسین طباطبایی قمی که نماینده آن‌ها در برابر حکومت بود در مسجد گوهرشاد بست نشستند. نیروهای ژاندارمری پس از مشاهده بی‌توجهی مردم به اخطارشان مبنی بر ترک بست‌نشینی، آن‌ها را به گلوله بستند و بسیاری از زائران و متحصنان به شهادت رسیدند.

واقعه کشتار مردم در مسجد گوهرشاد و کشف حجاب از دید بسیاری از کارگردانان و هنرمندان دور نمانده و به خلق آثار ماندگاری در این خصوص پرداخته‌اند. البته تعداد این آثار محدود است و به شمار انگشتان هر دو دست نمی‌رسد؛ اما صرف روایت یک واقعه تاریخی اهمیت آن موضوع را نزد مردم مشخص می‌کند.

*کلاه پهلوی

شاید کلاه پهلوی شاخص‌ترین اثر با موضوع کشف حجاب باشد. طی داستان فیلم فرخ باستانی که در فرانسه تحصیل کرده به همراه همسر فرانسوی خود به ایران بازمی‌گردد و فرماندار شهر کویری کوچکی به نام سامان می‌شود. فرخ و همسرش که قصد تجدد و نوگرایی در این شهر را دارند کم کم اقدام به از بین بردن بافت سنتی این شهر می‌کنند و از طرفی هم با صدور فرمان کشف حجاب، سختگیری به زنان برای برداشتن حجاب‌شان بیشتر می‌شود. بلانش، همسر فرانسوی باستانی هم با هدف و برنامه قبلی سعی در به کرسی نشاندن مدگرایی و فراگیری مراسمات غربی در این شهرستان را دارد.

در این میان نیز کارگردان، افراد مذهبی و معتقدی همچون میرزا رضا تدین را در فیلم توصیف می‌کند که با مظاهر غرب‌زدگی و دعوت مردم به فساد و بی‌بند و باری مبارزه می‌کند و در این راه متحمل هزینه‌هایی هم می‌شوند. کل داستان فیلم با روایت غرب‌گرایی و غرب‌زدگی افراد بلندپایه که قصد غربی سازی و متجدد ساختن مردم را دارند جلو می‌رود.

کلاه پهلوی که در سال 1391 توسط ضیاءالدین دری ساخته شده است، شاید بهترین اثر در توصیف روزگار کشف حجاب رضاخانی و تلاش بیهوده برای مدرن کردن مردم باشد.

*معمای شاه

سریال معمای شاه که در سال 1394 به کارگردانی محمدرضا ورزی پخش شد از جمله سریال‌هایی است که در بخشی از آن روایت کشف حجاب و واقعه گوهرشاد را می‌بینیم. البته این فیلم بیشتر به کودتای 28مرداد و ملی شدن صنعت نفت اشاره دارد و روایت ضعیفی از مسئله کشف حجاب ارائه می‌دهد؛ اما در قسمت‌هایی از فیلم می‌بینیم که دختر جوانی به خاطر پوشش چادر تحت تعقیب نیروهای ژاندارمری قرار می‌گیرد، در این تعقیب و گریز به ناچار به منزل دکتر وزیری پناه می‌برد و ادامه داستان شکل می‌گیرد.

*از یادها رفته

این سریال که ماه رمضان سال گذشته به کارگردانی بهرام بهرامیان از شبکه یک پخش شد بیشتر به روایت یک داستان عاشقانه در بستر تاریخی می‌پردازد. نمی‌توان گفت داستان طبق اسناد و مدارک تاریخی پیش رفته است اما موضوع آن انتخاب حجاب توسط دختری است که در فرانسه تحصیل کرده و پس از ورود به ایران دچار تناقضاتی می‌شود. البته این فیلم اشاره‌هایی هم به مسائلی چون کشف حجاب و واقعه گوهرشاد دارد و کارگردان چند صحنه از واقعه مسجد گوهرشاد برداشت کرده است.

*مستوره از یک خانم محترم می‌گوید!

آثار تصویری تولید شده در رابطه با موضوع کشف حجاب و واقعه مسجد گوهرشاد محدود به سریال‌های تلویزیونی نیست. مستندسازان بسیاری سراغ این موضوع رفته و در خصوص آن فیلم‌های مستندی تهیه کرده‌اند. جدیدترین اثر ساخته شده در این خصوص مستند «یک خانم محترم» است که روزی را روایت می‌کند که این بانو به‌علت سرپیچی از قانون کشف حجاب مقابل چشمان نوه خود توسط نیروهای ژاندارمری مورد ضرب و شتم قرار می‌گیرد و به شهادت می‌رسد. این مستند چهل دقیقه‌ای توسط مریم‌السادت مومن‌زاده کارگردانی شده است.

«حجاب تاج بندگی» دیگر اثر مستندی است که به روایت حجاب از زمان کشف حجاب تا به امروز و تهدیدها و هجمه‌های علیه آن می‌پردازد. سخنان رهبری درمورد حجاب، استفاده از تصاویر آرشیو شبکه‌های داخلی و خارجی، مصاحبه با مرضیه دباغ، گریز به فیلم‌های دفاع مقدس و ... از مسائلی است که در این مستند به آن استناد شده. سید ناصر سجادی تهیه‌کننده این مستند چهل دقیقه‌ای است.

«قیام غریب» مستندی است که قتل عام مردم و زائران امام رضا در مسجد گوهرشاد را در اعتراض به قانون کشف حجاب، سیاست‌های ضد دینی شاه و پایمردی بر اصول اسلامی روایت می‌کند. این مستند در دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی تهیه و تولید شده است.

«مستوره» نام مستندی به کارگردانی الهام هاد‌ی‌نژاد است که به جایزه عمار راه پیدا کرد و توانست جایزه بهترین فیلم داستانی نیمه بلند را از آن خود کند. داستان این فیلم در مورد یک روز زندگی بانویی است که در پی صدور فرمان کشف حجاب، هفت سال خود را در زندان حبس می‌کند و از خانه بیرون نمی‌آید. این مستند داستانی ریتم کندی دارد که کارگردان آن دلیل این کندی و یکنواختی را توصیف شرایط سخت زندگی آن بانو در هفت سال بست‌نشینی در خانه عنوان می‌کند.

انتهای پیام/

347 / 347

نظرات

1- لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
2- نظرات حاوی مطالب توهین‌آمیز یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
3- نظرات پس از تایید منتشر می‌شود.

ایسکاTV

اخبار پر بازدید

آخرین اخبار