انتخابات پارلمانی زودهنگام در عراق؛ بارقه امیدی برای پایان مشکلات

یکشنبه 12 مرداد 1399 - 10:11
کد مطلب: 1076517
ص

اقدام نخست‌وزیر عراق در تعیین موعد برگزاری انتخابات پارلمانی زودهنگام موجب پدید آمدن بارقه امیدی در نزد شهروندان عراقی برای برون از بحران‌ها شده است.

ایسکانیوز_گروه بین الملل؛ رامین حسین آبادیان کارشناس مسائل منطقه غرب آسیا در یادداشتی که متن آن را در اختیار ایسکانیوز قرار داد، به بررسی اقدام اخیر نخست وزیر عراق در اعلام زمانبندی مشخص برگزاری انتخابات زود هنگام پرداخته است.

متن کامل یادداشت به شرح زیر است:

«مصطفی الکاظمی» نخست‌وزیر عراق اخیرا موعد برگزاری انتخابات پارلمانی زودهنگام در این کشور را اعلام کرد. وی در جریان یک نطق تلویزیونی تأکید کرد که انتخابات مذکور در تاریخ 6 ژوئن سال 2021 میلادی (16 خردادماه) برگزار خواهد شد. الکاظمی در جریان این نطق تلویزیونی گفت: «ما با تمام توان خود برای حراست از این انتخابات و تضمین موفقیت آن تلاش میکنیم».

نخست‌وزیر عراق در ادامه افزود: «انتخابات پارلمانی عراق با حضور ناظران بین‌المللی با هدف تضمین شفافیت در انتخابات برگزار خواهد شد». بسیاری از مقامات و شخصیت‌های عراقی از تعیین موعد برگزاری انتخابات پارلمانی زودهنگام استقبال به عمل آوردند. به عنوان نمونه «حنان الفتلاوی» نماینده پارلمان عراق در این ارتباط تصریح کرد: تعیین موعد برگزاری انتخابات زودهنگام گام خوبی بود و می‌تواند به بحران‌ها پایان دهد».

در همین حال، «محمد الغبان» رئیس فراکسیون «الفتح» در پارلمان عراق در سخنانی ضمن استقبال از تعیین موعد برگزاری انتخابات پارلمانی زودهنگام در عراق اظهار داشت: «ائتلاف فتح همواره خواهان تحقق چنین مسأله‌ای بود و اکنون که زمان برگزاری انتخابات مشخص شده است، ما تمام تلاش خود را برای پیشبرد امور در این عرصه انجام خواهیم داد و از هیچ کوششی فروگذار نمی‌کنیم».

از سوی دیگر، «سید عمار حکیم» رهبر جریان حکمت ملی عراق نیز در واکنش به برگزاری انتخابات زودهنگام در این کشور، گفت: «تعیین موعد اجرای انتخابات از جانب نخست‌وزیر گامی در مسیر صحیح است. از نهادهای قانونگذاری می‌خواهیم که متعاقب این تصمیم، تصویب قانونی شایسته برای انتخابات را تسریع کنند». ائتلاف «النصر» به ریاست «حیدر العبادی» نخست‌وزیر اسبق عراق نیز اقدام مصطفی الکاظمی درخصوص مشخص کردن زمان انتخابات زودهنگام را ستود.

در واقع باید گفت که تعیین موعد برگزاری انتخابات پارلمانی عراق یکی از مهمترین و اصلی‌ترین وعده‌های «مصطفی الکاظمی» نخست‌وزیر این کشور بود که تاکنون محقق شده است. البته فراهم کردن زمینه برای برگزاری انتخابات و نیز میزان شفافیت آن نیز جزئی از تعهداتی محسوب می‌شوند که الکاظمی پیشتر وعده آن‌ها را داده است که در صورت تحقق این مهم، در نهایت می‌توان میزان موفقیت وی در عمل به تعهداتش در حوزه برگزاری انتخابات را ارزیابی کرد.

افزون بر این، نباید این مسأله را نیز نادیده گرفت که تعیین موعد برگزاری انتخابات زودهنگام در عراق یکی از مطالبات مرجعیت عالیقدر شیعیان این کشور نیز بوده است. پیشتر بارها و در مناسبت‌های مختلف نمایندگان «آیت‌الله سیستانی» ازجمله «شیخ احمد الصافی» و «شیخ مهدی الکربلائی» به درخواست مرجعیت مبنی بر لزوم برگزاری انتخابات پارلمانی زودهنگام جهت جامه عمل پوشاندن هرچه سریعتر به خواسته‌ها و مطالبات مشروع مردمی، اشاره کرده بودند.

ازهمین‌روی، تعیین موعد انتخابات زوهنگام تنها مطالبه‌ای از سوی مردم و احزاب سیاسی عراق نبود، چراکه مرجعیت نیز خواستار تحقق این مهم بوده است. همانطور که پیشتر گفته شد، گام بعدی در این زمینه فراهم کردن شرایط برگزاری انتخابات و نیز تأمین شفافیت آن است به گونه‌ای که بتواند نظر مثبت بسیاری از شهروندان عراقی برای حضور در پایِ صندوق‌های رأی را جلب نماید.

طبق قانون اساسی عراق، پیش از برگزاری انتخابات زودهنگام، پارلمان این کشور می‌بایست منحل شود. قانون اساسی سازوکارهایی را نیز به منظور انحلال پارلمان پیش از برگزاری انتخابات در نظر گرفته است. بر این اساس، در مرحله اول، نخست‌وزیر و یا رئیس‌جمهور عراق صلاحیت این را دارند که درخواست رسمی خود مبنی بر انحلال پارلمان را به اعضای این پارلمان ارائه دهند. البته طبق قانون اساسی، نمایندگان پارلمان نیز در صورتی که تعدادشان به یک سومِ مجموع شمار نمایندگان برسد، صلاحیت ارائه چنین درخواستی را پیدا می‌کنند.

در مرحله دوم، این نمایندگان پارلمان عراق هستند که به درخواست انحلال رسیدگی می‌کنند. طبق قانون، تنها نمایندگان پارلمان عراق صلاحیت منحل کردن پارلمان را دارند و در صورتی که قاطبه آن‌ها به درخواست انحلال رأی دهند، پارلمان منحل خواهد شد. بدین‌ترتیب، در قانون اساسی عراق صراحتا به سازوکارهای پیش از برگزاری انتخابات زودهنگام اشاره شده است.

اما آنچه که در این میان برخی از شخصیت‌ها و مقامات عراقی نسبت به آن احساس نگرانی می‌کنند، مسأله تکمیل «قانون انتخابات» است. حدود 6 ماه پیش نمایندگان پارلمان عراق با تصویب برخی موارد جدید، «قانون انتخابات» را تصویب کردند. با این‌حال، همچنان برخی از جزئیاتِ قانون انتخابات بلاتکلیف مانده و تصمیمی در خصوص آن‌ها اتخاذ نشده است؛ مسأله‌ای که موجبات نگرانی در عرصه سیاسی عراق را فراهم کرده است.

درهمین ارتباط، برخی منابع اعلام کرده‌اند که تکمیل نسخه نهایی قانون انتخابات در دست بررسی است و پیش از فرا رسیدن موعد برگزاری انتخابات، بررسی‌ها به پایان خواهد رسید. کارشناسان و ناظران سیاسی بسیار امیدوارند تا در قانون انتخابات که قرار است توسط پارلمان به تصویب نهایی برسد، تا حدود زیادی از سیستم سهمیه‌بندی حاکم بر انتخاباتِ عراق، فاصله گرفته شود.

در هر صورت، آنچه که واضح به نظر می‌رسد این است که محافل سیاسی در عراق تعیین موعد برگزاری انتخابات زودهنگام در این کشور را گامی رو به جلو تلقی می‌کنند که می‌تواند به سلسله مشکلات و بحران‌ها در عراق پایان دهد. در واقع، احزاب، جریان‌ها و ائتلاف‌های سیاسی مختلف در عراق و نیز مردم این کشور به برگزاری انتخابات زودهنگام به عنوان راهکاری برای برون‌رفت از بحران‌های کنونی ازجمله معضلات اقتصادی، می‌نگرند.

بدون تردید برگزاری انتخابات زودهنگام و به تبع آن روی کار آمدن یک نخست‌وزیرِ برآمده از آراء و دیدگاه‌های مردمی برای یک مدت زمان 4 ساله می‌تواند به حل‌وفصل بسیاری از مشکلات کنونی در عراق کمک شایانی کند؛ به ویژه اینکه مطالبات اصلی و اساسی مردم عراق در عرصه اقتصادی تاکنون محقق نشده است و آن‌ها به انتخابات پارلمانی زودهنگام به عنوان بارقه امیدی برای خروج از وضعیت فعلی می‌نگرند.

* کارشناس مسائل منطقه غرب آسیا

353 / 353

نویسنده: یادداشت/ رامین حسین آبادیان*

نظرات

1- لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
2- نظرات حاوی مطالب توهین‌آمیز یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
3- نظرات پس از تایید منتشر می‌شود.

ایسکاTV

اخبار پر بازدید

آخرین اخبار