پارسال همین امروز بود که دکتر علی اکبر سیاری معاون وزیر بهداشت پیرامون نرخ باروری در کشور گفته بود: نرخ باروری کلی در کشور باید به بیش از 2.1 افزایش یابد. او همچنین افزوده بود: از آنجا که شاخص باروری کلی طی چند سال گذشته به کمتر از حد جایگزین 2.1 رسیده است لذا ضروری است ضمن حفظ و ارتقای سلامت باروری، این شاخص را با سیاستهای تشویقی مناسب و عملی در حد بالاتر از جایگزینی و به رقم مناسبتری که امکانپذیر باشد، برسانیم. او ادامه داده بود: در سطح خرد، این خانوادهها هستند که برای افزایش یا کاهش تعداد فرزندان خود تصمیم می گیرند و ضروری است دستگاههای مرتبط در امر جمعیت از جمله وزارت بهداشت به گونهای عمل کنند که خانوادهها قادر به اجرا کردن خواستههای خود و سیاستهای جدید باشند.
حالا یکسال از این سخنان دکتر سیاری گذشته است به نظر می رسد میزان نرخ باروری در ایرن تغییر چندانی نکرده است به طوری که رئیس سارمان ثبت احوال در تیر ماه امسال در مورد اخرین آمار مربوط به باروری اینچنین گفته بود: نرخ باروری در ایران نیز 1.7 درصد یعنی زیر نرخ جانشینی است که در این رابطه نیز در میان 26 کشور منطقه رتبه 25 را داریم. او ادامه داده بود: در صورت ادامه روند فعلی فرزندآوری در کشور داشت و آن این که اگر نرخ باروری از 1.7 درصد کاهش یابد و به سمت یک برود ، سال 1415 با جمعیت 84.5 میلیون نفر رشد جمعیت به صفر می رسد یعنی در این سال ولادت و وفات مساوی می شوند و اگر این نرخ ثابت بماند در سال 1425 با 90 میلیون جمعیت، از آن به بعد شاهد کاهش جمعیت در کشور خواهیم بود، پس باید به سمت سیاست افزایش جمعیت پیش رفت.
در همین راستا محمد اسماعیل مطلق' مدیر کل دفتر سلامت خانواده، جمعیت و مدارس وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در دی ماه امسال در مورد ساسیت های دولت برای افزایش میران باروری در کشور گفته بود: جمعیت شناسان و کارشناسان بهداشت جهانی اعلام کردند وقتی میزان باروری جمعیت یک کشور زیر دو باشد یک تهدید برای آن جامعه به شمار می آید به همین سبب یکی از اولویت های اصلی وزارت بهداشت افزایش نرخ باروری کشور به 1/2 درصد است. وی ادامه داد: عوامل مختلفی در این زمینه دخیل هستند که از آن جمله می توان به مرگ و میر مادران، افزایش طلاق، بالا رفتن سن ازدواج، تک فرزندی در خانواده ها و انجام بارداری پر خطر در سنین زیر 18 سال و بالای 35 سال و فرزندآوری زوجین بعد از پنج تا شش سال بعد از ازدواج اشاره کرد.
به نظرم می رسد یکی از عواملی که می تواند میران باروری در کشور را افزایش دهد انجان سیاست های تشویقی برای فرزندآوری است که در کشورهای اروپایی بسیار رواج دارد. در همین راستا در «موید حسینی صدر نماینده مجلس در مرداد ماه امسال در مورد سیاست های تشویقی گفته بود: با طرح افزایش نرخ باروری که امروز به تصویب رسید یک نفر هم به جمعیت کشور اضافه نمی شود. او ادامه داده بود: باید از مشوق ها در این زمینه استفاده شود و با بگیر و ببند نمی توان جمعیت را افزایش داد.
آنچه در سال های گذشته رخ داده است نمایانگر آن است که سیاست های تشویقی نه تنها تاثیری برافزایش جمعیت نداشته بلکه حتی آن طرح هم به طور کامل اجرا نشده است به عنوان مثال طرح هر فرزند یک میلیون تومان در زمان محمود احمدی نژاد هیچ گاه به صورت کامل اجرایی نشد و این مبلغ به همه ی خانواده ها داده نشد.
به نظر می رسد برای رسیدن به میزان قابل توجهی از جمعیت باید سیاست های درست و مطالعه شده ای انجام بگیرد مجلس در سال جاری ممنوعیت انجام وازکتومی را در مجلس به تصویب رساند تا مانع از جلوگیری از فرزندآوری شود ولی آنچه که مشخص است این است که افزایش جمعیت ارتباط مستقیمی با فرهنگ و اقتصاد دارد تا انجام کارهای پیشگیری از فرزند آوری. به عنوان مثال افزایش نرخ تورم در چند سال گذشته و پیرو آن هزینه های بالایی زندگی سن ازدواج را افزایش داده و بالارفتن آن باعث شده است که خانواده به یک فرزند بسنده کنند و یا از خیر بچه دار شدن بگذرند. از طرفی دیگر افزایش سطح آگاهی و تحصیلات در بین مردم و به ویژه زنان باعث شده که خانواده ها کمتر زیر بار فرزندآوری بروند.
آنچه که مشخص است آن است که خانواده همچون گذشته علاقه ای به آوردن فرزندان زیاد ندارند و این را شاید کمتر بتوان تغییر داد ولی آنچه که مربوط به زمینه های اقتصادی است باید هر چه سریعتر برطرف شود تا شاهد افزایش جمعیت در کشور باشیم باید دید دولت حسن روحانی می تواند سیاست های افزایش جمعیت را به خوبی پیگیری کند یا با توجه به مشکلات مالی موجود انجام این طرح در دولت یازدهم هم با مشکلاتی روبرو خواهد بود.
