گل اومد بهار اومد میرم به صحرا/سیزده بدر رسمی برای بدرقه نوروز

جمعه 13 فروردین 1395 - 16:08
کد مطلب: 620280
سیزده بدر

روز سیزدهم نوروز و آخرین روز از تعطیلات بهار کمتر کسی در منزل می‌ماند و خیابان ها در ازدحام و شلوغی و سبزه هایی که در پشت ماشین جاخوش کرده قفل می شود و پارکها و فضاهای سبز با چراغ سبز به میهمانان پذیرای میلیونها زن و مرد و جوان و پیر می شود.

به گزارش ایسکانیوز روز سیزدهم نوروز یا همان سیزده بدر یکی از آیین ها و رسومی است که طبیعت با خاطری آسوده برای گردش و تفرج بهاری به مردم چراغ سبز نشان می دهد و بیشتر شهروندان، با رفتن به دامان سبز طبیعت در جشن سیزده به در، تعطیلات نوروزی را به طور رسمی پایان می‌دهند.

در روز سیزده بدر سبزه‌ که سیزده روز مهمان سفره هفت سین بوده به آب روان سپرده می شود و خانواده ها آجیل و شیرینی های باقی مانده از عید را با خود به دامن طبیعت می برند و با پهن کردن بساط بازیهای دسته‌جمعی هیاهو و نشاط را در دل سبزه زار به ارمغان می آورند.

نوبت رفتن به باغ و صحراست

پس از دوازده روز جشن گرفتن به یاد دوازده ماه سال روز سیزدهم نوروز نوبت رفتن به باغ و صحرا است این روز برای اهالی خراسانی از رسم سبزه گره زدن تا طبخ آش رشته در دامن طبیعت آغاز می شود و در میان مردم این خطه مرسوم است که از ساعت 6 صبح به گردش بروند و صبحانه را در سبزه زار میل کنند.

زنان و مردان این سرزمین غذای خود را نیز که معمولا آش رشته یا کباب است در دل طبیعت می پزند اما در این میان برخی از افراد خراسانی نیز اعتقاد دارند در روز سیزدهم نوروز باید از گیاهان صحرایی جمع و با آن آشی با سبزیهای صحرایی بار بگذارند و با نان غلیف بخورند.

خوردن کوکو سبزی در دامان طبیعت

در برخی از شهرهای این خطه هم خوردن کوکو سبزی یا کوفته نیز مرسوم است و با آدابی خاص توسط بانوان خانواده با عشق و سرور در خانه یا طبیعت پخته می شود.

کاهو و سکنجبین هم از پایه های اصلی خوراکیهای سیزده بدر است و هیچ گاه خوردن این میان وعده در روز سیزده بدر ترک نمی شود.

پس از پختن غذا و میل کردن خوراکیهای گیاهی در دل طبیعت، همه اعضای خانواده در کنار یکدیگر به بازی و سرگرمی می پردازند تا به دور از خانه و کاشانه در کنار جویبار و سبزه زار شادمانی کنند و خود را برای روزهای فعالیت و کار و تلاش آماده کنند.

به گزارش مشرق سیزده بدر روزی است که در آن هریک از خانواده‌ها به صورت گروهی و گاه چند خانواده با نشستن در کنارهم و با برداشتن آجیل‌ها و خوردنی‌های سفره هفت سین به دامان صحرا و طبیعت می‌روند و با بازی کردن، دویدن و تاب خوردن، روح و روان خود را تزکیه می دهند.

بازی یک قل دو قل

شادی و خنده در این روز با نیت از بین بردن کینه ها و به منزله تزکیه مرسوم است و انجام بازی های مختلف همچون دویدن و بازی یک قل دو قل جزء سرگرمی های اعضای خانواده در این روز محسوب می شود.

در میان تمامی رسم هایی که گفته شد معروف‌ترین رسم سیزده به ‌در پس از به آب سپردن سبزه‌ها، "گره زدن دو سبزه" به همدیگر است.

هرچند که این رسم در گذشته بیشتر به چشم می خورد و در آن روزگار دختران جوان منتظر بودند تا خواستگاری برایشان پیدا شود ومهم‌ترین آمال و آرزوهای هر دختری در گذشته این بود که شوهر خوبی پیدا کند یا زودتر به خانة بخت برود.

رسم گره زدن سبزه با نیت باز شدن گره دشواری‌ها

مردم این ناحیه معتقد بودند دختر که رسید به "20 باید به حالش گریست" و در آن زمان دخترها به امامزاده و مکان های سرسبز می رفتند و سبزه گره می‌زدند تا شاید نیروهای غیبی کمک کنند و شوهری برایشان پیدا شود.

اما امروزه رسم گره زدن سبزه با نیت باز شدن گره دشواری‌ها و برآورده شدن آرزوها و بیرون کردن نحسی انجام می شود و گاهی با هدف گره زدن زندگی با طبیعت و سرسبز و شادابی انجام می گیرد.

رسم سبزه گره زدن یا پختن غذاهای گیاهی هنوز هم کم و بیش در میان مردمان شهر و دیار خراسان رواج دارد هرچند که شکل آن اندکی تغییر یافته است.

رها کردن ماهی قرمز سفره هفت سین در آب چشمه یا قنات هم از رسومی است که در این روز انجام می شود و به نشانه حفظ حیات و زندگی، ماهی گلی به چشمه انداخته می شود.

در خطه خراسان مردم اعتقاد دارند که ماهی قرمز باید تا روز 13 فروردین زنده بماند و بعد به دریاچه یا چشمه ای انداخته شود چون در غیر این صورت اگر ماهی قبل از روز سیزده بمیرد شگون ندارد و بدیمن است.

هر چند که در سال های اخیر اگر ماهی قبل از سیزده بمیرد خانواده ها دوباره ماهی قرمز تهیه می کنند تا همزمان با سیزده بدر به دل آب چشمه یا دریا انداخته شود.

حال در میان تمام رسوم آیین سیزده بدر رسم رفتن به سبزه زار هم از آدابی است که در دوران گذشته با هدف دور کردن پلیدی ها و نحسی ها انجام می گرفت.

پایان یافتن تعطیلات نوروزی

در زمان های قدیم مردمان خراسانی نیز همانند بسیاری از مردم دیگر شهرها این روز را بدشگون می‌دانستند و بسیاری از آنان معتقد بودند که باید برای بیرون کردن بدشگونی ها از خانه و کاشانه خود به دامان طبیعت بروند و به شادی بپردازند.

آنان اعتقاد داشتند که برای دور‌کردن نحسی این روز باید از خانه خارج شوند و سیزده را بدر کنند تا نحسی این روز در طبیعت به در شود.

این دیدگاه هنوز هم در بین عده‌ای از مردم این خطه وجود دارد اما امروزه بیشتر مردم، با رفتن به دامان طبیعت در جشن سیزده به در، تعطیلات نوروزی را به طور رسمی پایان می‌دهند.

در آغاز سال نو پس از دوازده روز جشن گرفتن و شادی کردن که به یاد دوازده ماه سال انجام می شود، روز سیزدهم نوروز نوبت رفتن به باغ و صحرا است و به این ترتیب تمامی مردم در حقیقت رسمی بودن دوره نوروز را به پایان می رسانند و برای فعالیت و تلاش در روزهای ابتدایی سال نو آماده می شوند.

یک کارشناس تاریخ در خصوص فلسفه سیزده بدر به خبرنگار مهر می گوید: فلسفه سیزده بدر یا روز طبیعت از آنجا سرچشمه گرفته که سیزدهمین روز از هر ماهی در گاهنامه‌ی ایرانی تیر یا تیشتر نام دارد و روز سیزده ماه فروردین به جشن سیزده بد‌ر و روز طبیعت نام گذاری شده است.

آرش تقوی ادامه می دهد: جمشید، شاه پیشدادی، روز سیزده نوروز را در صحرای سبز و خرم خیمه و خرگاه بر پا می کند و چندین سال متوالی این کار را انجام می دهد که در نتیجه این مراسم در ایران زمین به صورت سنت و آیین درمی آید.

او می افزاید: در گذشته های دور مردم روز سیزده فروردین سفره نوروز را با خود به دشت می بردند و آن را به نشانه‌ ‌پیشکش دادن به ایزد بانوی آب ها و با آرزوی داشتن سالی پر باران و پر برکت به آب روان می سپردند.

او بیان می کند: امروزه بسیاری از بازی ها و کارهایی که در گذشته در این روز انجام می شده به فراموشی سپرده شده چون در قدیم سرگرمی هایی مانند فال گوش ایستادن، فال گیری، گره زدن سبزه و گشودن آن و بخت گشایی انجام می گرفته است اما امروز این سرگرمی ها جای خود را به بازی دویدن و یک قل دوقل داده است.

برداشتی غلط از نحسی سیزده بدر

این کارشناس تاریخ با اشاره به برداشت مردم از نحسی این روز بیان می کند: این روز به عقیده برخی از مردم نحس و بدشگون عنوان می شود در حالی که این سخن ناشی از ناآگاهی است زیرا در ایران باستان روز سیزده روز نوزایی و برکت بوده است.

تقوی یادآور می شود: در هیچ یک از متون کهن از این روز به بدی و شومی یاد نشده بلکه در بیشتر نوشتارها و کتاب ها، از سیزدهم نوروز با عنوان روزی فرخنده و خجسته نام برده اند بنابراین باید دست از خرافات برداشت و دیگر به این فکر نکرد که در روز سیزده پا قدم بد وجود دارد و باید از خانه بیرون رفت.

او معتقد است، این روز برای شادمانی و گذراندن اوقات خوش است و بنا به روایت گوناگون این روز سرشار از مبارکی و برکت است.

بدرقه نوروز با رسم سیزده بدر

مردم خراسانی با چهارشنبه ‌سوری به استقبال نوروز و با سیزده به ‌در نوروز را بدرقه می‌کنند، این رسم هر سال با رسیدن روز سیزدهم نوروز انجام می شود و دامن سبز طبیعت سخاوتمندانه از میهمانان خود به گرمی پذیرایی می کند رسمی که طی سال های اخیر رنگی دیگر به خود گرفته و همگان می دانند که روز سیزده فروردین نحس و بدشگون نیست.

105105

20 / 20
کد خبر: 620280 0 0

نظرات

1- لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
2- نظرات حاوی مطالب توهین‌آمیز یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
3- نظرات پس از تایید منتشر می‌شود.

ایسکاTV

اخبار پر بازدید

آخرین اخبار