عمان کشوری که شاید در معادلات جهانی وزن و جایگاه در خور توجهی نداشته باشد اما در طول سال های گذشته بدل به میانجی بزرگی میان ایران و کشورهایی شده است که اختلافات اساسی بین انها و تهران وجود دارد. نقش عمان در این زمینه شاید نخستین بار در اوج روزهای جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۶پررنگ شد. هنگامی که مسقط با دعوت از نمایندگان تهران و بغداد تلاش کرد تا طرفین درگیر به شکلی محرمانه راهی برای رسیدن به توافق آتش بس بیابند. گرچه آن مذاکرات به توافقی میان ایران و عراق نیانجامید اما موضع دو طرف را برای پذیرش آتش بس در یک سال بعد آماده کرد.
در سال های پس از جنگ هشت ساله، عمان به این تلاش های میانجیگرایانه ادامه داد و از سرگیری روابط ایران با عربستان سعودی و بریتانیا حاصل همین دوران (۱۹۹۰) است. همچنین وساطت عمان در ماجرای رهایی ملوانان بریتانیایی از ایران در سال ۲۰۰۷ را باید به این فهرست افزود.
آزادی سه کوهنورد امریکایی که در ایران بازداشت و محکوم شده بودند جدی ترین و علنی ترین میانجی گری عمان بین دو کشور ایران و امریکا بود که با موفقیت انجام شد. پس از آن سفر علی اکبر ولایتی به این کشور در سال 91 و رفت و آمد روسای جمهور دو کشور نشان داد ایران برای عمان و جایگاهش اهمیت ویژه ای قائل است.
از این رو هر تحرک دیپلماتیک و اظهار نظری درباره ایران و عمان می تواند سر نخ اتفاقات بعدی باشد. روز گذشته یوسف بن علوی، وزیر امور خارجه عمان در مصاحبه با رونامه الحیات تاکید کرد آمریکا و ایران با این نتیجه رسیدند که گفتگو کنند و به توافق دست یابند.
بن علوی در مصاحبه با روزنامه الحیات چاپ لندن پیرامون تلاش سلطنت عمان برای میانجیگری برای توافق هستهای بین ایران و گروه 1+5 و درخواست میانجیگری از ناحیه واشنگتن و یا تهران برای این کار اظهار داشت : عمان مانند کشورهای دیگر در شورای همکاری خلیج فارس خواستار فراهم سازی ثبات در منطقه است.
وی در ادامه با بیان اینکه آنچه که رخ داده این است که ایالات متحده آمریکا و ایران به این نتیجه رسیدند که گفتگو کنند و به توافق دست یابند گفت : اراده توافق بین طرفین به دلیل آنکه وقتش رسیده بود ، وجود داشت و هر گونه جایگزین برای گفتگو مصیبت بار خواهد بود و این موضوع یک فرصتی بود که ثبات در منطقه تحقق یابد.
وزیر امورخارجه عمان در بخش دیگری از مصاحبه خود پیرامون عدم اطلاع رسانی این کشور به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس درمورد مذاکرات ایران و آمریکا اظهار داشت : این موضوع به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس مربوط نمیشد بلکه اختصاص به طرف ایرانی و آمریکایی داشت و این دو کشور با کشورهای حوزه خلیج فارس در ارتباط هستند. تهران و واشنگتن هستند که در مورد مسکوت و محرمانه ماندن مذاکرات پس از اینکه به مرحلهای رسیدند که یا ورود به گفتگو و یا ورود به درگیری را انتخاب کنند ،تصمیم میگیرند.
"یوسف بن علوی" همچنین مخالفت عربستان سعودی با سفر وزیر امورخارجه ایران به این کشور را منکر نشد و گفت : اما با این وجود نیازی به میانجیگری بین ریاض و تهران نمیبینم.
وی با ابراز آمادگی برای میانجیگری بین ریاض و تهران با هدف نزدیک کردن دیدگاههای دو کشور افزود : عمان به شرطی به میانجیگری بین عربستان و ایران دست میزند که طرفین آماده آن باشند.
در حالی که عمان خود را برای میانجی گری میان ایران و عربستان آماده می کند اما اجلاس سازمان همکاری های می توانست فرصت خوبی باشد تا محمد جواد ظریف بالاخره با همتای عربستانی خود در خاک این کشور به مذاکره بپردازد اما به دلیل انجام مذاکرات ایران و 5+1 سفر ظریف به این اجلاس در جده لغو شد.
ایران و عربستان به عنوان دو کشور تاثیر گذار منطقه به دنبال ارتقای روابط هستند اما هر یک معذوریت هایی نیز دارند که بی نیاز از کشور ثالث می توانند به رفع آن بیاندیشند. در ایران آیت الله هاشمی رفسنجانی روابط بسیار نزدیکی با مقامات عربستانی دارد و می تواند از این ظرفیت برای ارتقای روابط استفاده کند تا دو کشور بدون نیاز به عمان مشکلات فی ما بین را حل و فصل کنند.