لزوم فرهنگ‌سازی و روشنگری رسانه ملی در مورد شاخص‌های رفاه اجتماعی

سه‌شنبه 14 اسفند 1397 - 10:34
کد مطلب: 998473
رفاه

رسانه‌ها با برجسته‌کردن مهم‌ترین شاخص‌های رفاه اجتماعی از نظر افکار عمومی می‌توانند، زنگ هشداری به مسئولان برای توجه به بهبود و افزایش این شاخص‌ها در جامعه باشند.

به گزارش خبرنگار علم‌و‌فناوری ایسکانیوز، عبارت رفاه اجتماعی (social welfare) از دو کلمه رفاه و اجتماع ترکیب شده است که واژه رفاه(welfare)، اشاره به حالتی از سلامت، شادی، سعادت، خوب بودن و مساعدتی به‌ویژه به صورت پول، غذا و دیگر مایحتاج ضروری که به نیازمندان ارائه می‌شود، دارد. کلمه اجتماع(social) نیز متضمن ارتباط رفاه با جامعه و مقابله با خطراتی است که در زندگی جمعی با آن روبرو هستیم. در مجموع این مفهوم به معنای حالتی از مناسب بودن است و در حالت کلی رفاه اجتماعی عبارت از مجموعۀ سازمان یافته­‌ای از قوانین، مقررات، برنامه ­ها و سیاست هایی است که در قالب مؤسسات رفاهی و نهادهای اجتماعی به ­منظور پاسخگویی به نیازهای مادی و معنوی انسان ارائه می ­شود تا زمینۀ رشد و تعالی او را فراهم آورد.

حال که معنی و مفهوم عبارت رفاه اجتماعی مشخص شد برای تحقق این شاخص در جامعه موسسات و نهادهای اجتماعی مختلف مسئولیت دارند که یکی از آنها رسانه است. رسانه‌ها عامل کلیدی انتشار اطلاعات در نظام­‌های اجتماعی هستند و به‌عنوان شکل­ دهندگان به افکار عمومی، نقش مهم و تعیین کننده­ای در حمایت از توسعۀ رفاه اجتماعی جامعه دارند. به­ عبارت­ دیگر رسانه­ به ­عنوان یک خدمت عمومی نقش شهروند­سازی دارد و اطلاعاتی جهت آگاهی مردم ارائه می نماید؛ بنابراین انتظارات مردم از زندگی، کیفیت زندگی و سطح رضایت از زندگی تحت تأثیر رسانه قرار می­‌گیرد. رسانه­‌های جمعی نفوذ بسیاری میان توده­‌های مردم دارند و می­ توانند منشأ تحولات اجتماعی گسترده‌­ای شوند. رسانه­ ها با تعیین اولویت ذهنی مخاطبان و برجسته ساختن اخبار رفاه اجتماعی، آگاهی عموم را نسبت به این مسائل افزایش می ­دهند.

نهاد رسانه در کشور ما از جمله نهادهای تاثیرگذار در توسعه شاخص­ های مختلف است. در این زمینه صداوسیما به­‌عنوان مهم­‌ترین نهاد رسانه­ ای در حمایت از فرآیند توسعۀ جامعه، با اطلاع­ رسانی درست و برجسته­ سازی اخبار شاخص ­های رفاه اجتماعی نقش توسعه­ گرا و فرآیندمدار خود را در شناخت و توجه دیگر نهادها به مسائل رفاهی، ایفا می ­کند. رسانۀ ملی به­ عنوان عام ­ترین و فراگیرترین رسانه در جامعه کنونی ایران، بایستی با فرهنگ­سازی و روشنگری در مورد شاخص ­های رفاه اجتماعی مانند: اشتغال، سلامت، آموزش، رضایت از زندگی و... امکان مشارکت شهروندان را در حل این مسائل و تعامل بهتر با مجموعه حاکمّیت و دولت فراهم آورد. از آن جا که رفاه اجتماعی با حوزۀ سیاست ­گذاری و مسائل نهادی سروکار دارد، شفافیت و صراحت موضوعات ذیل رفاه اجتماعی اهمیت بیشتری دارد. این مهم از طریق اشاعۀ پیا‌م ­های تلویزیون میسر خواهد بود که از میان بخش‌­های مختلف برنامه‌های تلویزیونی، اخبار نقش کانونی در این زمینه ایفا می­ کند.

حال برای تاثیر‌گذاری نهاد رسانه در توسعه و گسترش شاخص های رفاه اجتماعی باید سراغ پژوهش های علمی رفت. یکی از این پژوهش‌ها پایان‌نامه یوسف تیموری است که با عنوان«‌نحوۀ بازتاب شاخص ­های رفاه اجتماعی در بخش خبری ساعت 21 شبکۀ اول سیما در نیمۀ دوم سال 1396» در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه صدا و سیما انجام داده است.

عملکرد ضعیف رسانه ملی در بازتاب شاخص‌­های رفاه اجتماعی

نتایج پژوهش نشان داد، بخش خبری 21 در بازتاب و میزان توجه به خبرهای مربوط به شاخص­ های رفاه اجتماعی نسبتاً ضعیف عمل کرده است. البته نباید از عملکرد و سیاست‌های رفاهی دولت مردان نیز غافل شد؛ چرا که در وهلۀ اول دولت در ایجاد رفاه جامعه و حل مسائل رفاهی جامعه نقش دارد و در صورتی که این مهم را به درستی انجام دهد، نقش بازتاب دهندۀ سیاست ­های رفاهی دولت با صداوسیما است. از طرفی این بخش خبری در میان ابعاد مختلف رفاه اجتماعی به بعد اقتصادی توجه بیشتری دارد. این موضوع به­ دلیل اهمیت این بعد رفاه، در ایجاد و افزایش دیگر ابعاد رفاه اجتماعی است؛ چرا که چرخ توسعه و پویایی یک کشور بدون پشتوانه اقتصادی از حرکت می‌­ایستد.

از طرفی وابسته بودن بودجه سازمان به تشخیص و تصویب دولت موجب شده عملکرد آن از حالت فرآیندمدار و توسعه‌محور فاصله گرفته و سیاست‌زده و موثر از امور روزمره شود در حالی که فرآیندمحوری و توسعه‌محوری ویژگی‌هایی است که وجود آن در بخش‌های خبری در درازمدت در جهت پیشرفت کشور است. از آنجایی که سازمان صدا و سیما متکی به بودجه دولتی و بودجه های تبلیغاتی است، این مسئله موجب شده عملکرد صداوسیما در حوزه‌های مختلف متأثر از تبلیغات باشد. در بخش‌های خبری صداوسیما توافق نانوشته‌ای وجود دارد که صداوسیما خیلی انتقاد محکمی از دولت نداشته باشد.

پیشنهاد به رسانه ملی

این پژوهشگر در انتهای پژوهش خود پیشنهادهایی در این زمینه ارائه داده است، از جمله:

- می­‌شود بخش خبری 21 با مراجعه به تحقیقات جدید به برجسته­‌سازی شاخص‌­هایی از رفاه اجتماعی بپردازد که در اولویت عموم قرار دارد.

- بخش خبری 21 در ارائه خبرهای مربوط به شاخص­‌های رفاه اجتماعی، استفاده از بستۀ خبری را افزایش داده و برای پی­ بردن به جزئیات موضوع توسط مخاطب از نرم­‌خبرها بیشتر استفاده کند.

- این بخش خبری در ارائه خبرهای مربوط به شاخص‌­های رفاه اجتماعی همواره رویکردی متعادل( توجه به نکات مثبت و منفی) در پیش گیرد.

- همواره در جامعه نسبت به بعضی از شاخص ­های رفاه اجتماعی همچون خبرهای مربوط به «شاخص امنیت فردی در برابر تجاوزات مالی و جانی» حساسیت وجود دارد. پیشنهاد می­ شود بخش خبری 21 باید ­چنین مقولاتی را به­‌گونه ­ای ارائه کند که باعث افزایش نگرانی و تنش در جامعه نشود.

انتهای پیام/

291 / 279

نظرات

1- لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
2- نظرات حاوی مطالب توهین‌آمیز یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
3- نظرات پس از تایید منتشر می‌شود.

ایسکاTV

اخبار پر بازدید

آخرین اخبار