افشین حراجی رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران درباره افزایش ظرفیت پذیرش دندانپزشکی تشریح کرد: رشته دندانپزشکی، یک رشته تجهیزات‌محور است. رشته‌ای نیست که فقط یک کتاب و تخته سیاه و کتابخانه نیاز داشته باشیم. در این رشته بعد از چهار ترم اول دانشجویان با ابزار و تجهیزات سروکار دارند تا روزی که فارغ‌التحصیل شوند.

وی افزود: واقعیت این است که افزایش بی‌رویه و بدون زیرساخت، کار بسیار اشتباهی است. ما به عنوان مسئولین حوزه آموزش و سلامت مشکلی با افزایش تعداد دانشجویان نداریم، اما به شرط آن‌که زیرساخت‌های لازم فراهم شود.

حراجی در ادامه در خصوص تناسب میزان تجهیزات با تعداد دانشجویان بیان کرد: در سال ۱۴۰۰، ظرفیت پذیرش دانشجوی دندانپزشکی حدود ۱۷۰۰ نفر بود. در سال ۱۴۰۴ این تعداد را کرده‌ایم ۳۴۰۰ نفر، یعنی دو برابر شده. اما از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، در دانشکده خودمان حتی یک یونیت اضافه نکرده‌ایم، حتی نتوانسته‌ایم یک تجهیزات اضافه‌تری نسبت به تعداد دانشجویان اضافه شده بیاوریم.

این متخصص دندانپزشکی گفت: هر تعداد دانشجو افزایش یابد اما ابزار و تجهیزات نداشته باشیم، قطعاً کیفیت پایین می‌آید و وقتی کیفیت کم شود، سلامت جامعه به خطر می‌افتد.

وی عنوان کرد: همه حرف ما این است که زیرساخت فراهم نیست. متأسفانه دوستان در مراکز تصمیم‌گیری گاهی این را درک نمی‌کنند. مراکز تصمیم‌گیری اصلی ما وزارت بهداشت است و معاونت آموزشی آن به خوبی می‌داند که مشکل کمبود زیرساخت داریم.

افشین حراجی با اشاره‌به موضوع کمبود اعضای هیئت علمی که با افزایش ظرفیت دانشجویان مسئله ساز شده است، بیان کرد: در اصل با دو مشکل اساسی مواجه هستیم، علاوه‌بر نبود زیرساخت فیزیکی با کمبود هیئت علمی نیزروبرو هستیم. نباید فقط تهران و ۵ شهر کلان را ببینیم و فکر کنیم همه جا همین‌طور است. در حال‌حاضر در خیلی از دانشکده‌های دندانپزشکی شهرستان‌های کوچک، عضو هیئت علمی به تعداد انگشتان دست هم نداریم. کمبود تعداد اعضای هیئت علمی جدی است.

وی ادامه داد: یک گروه آموزشی مثل جراحی فک و صورت باید هفت، هشت یا ده نفر باشند که هرکسی بخشی از کار را بگیرد. اما در خیلی از شهرستان‌ها این گروه یک نفره است، آن هم طرحی است و فقط روزشمار است که مدت تعهدش تمام شود و برود. به نظر من باید به اعضای هیئت علمی مثل یک معلم نگاه کرد. یک معلم با زور معلم نمی‌شود بلکه با عشق می‌شود. تمامی اساتیدی که هیئت علمی هستند، واقعاً برای پولش این کار را انتخاب نکردند زیرا در مطب‌هایشان درآمد بیشتری نسبت به حقوقی که از طریق هیئت علمی بودن میگیرند دارند.

حراجی در خصوص انگیزه‌های موثر بر جذب و نگهداشت اعضای هیئت علمی تصریح کرد: متفاوت است، بعضی دوست دارند رئیس باشند یا مدیر گروه باشند، در فضای مجازی مطرح شوند، تحقیق کنند، یا عاشق کارشان هستند. این‌ها همه دلایل خوبی است. اما اولین انگیزه برای یک جوان، به نظر من این است که بتواند مشکل مالی‌اش را برطرف کند. باید اجازه بدهیم که بتواند در جایی که می‌خواهد کار کند، زندگی شرافتمندانه‌ای داشته باشد. واقعیت این است که پایه حقوق یک استاد در دانشگاه دولتی شاید ۶۰-۷۰ میلیون تومان باشد. این فرد باید اجاره خانه بدهد، زندگی کند، رفت و آمد داشته باشد. در مقایسه با تورم جامعه، این رقم خیلی پایین است. باید معرفت داشته باشد

وی افزود: ما باید شرایطی ایجاد کنیم که استاد در شهرستان هم بتواند زندگی خوبی داشته باشد. متأسفانه الان در برخی شهرستان‌ها، همکاران ما در کلینیک‌های خصوصی که شاید سرمایه‌گذارش هم دندانپزشک نباشد استثمار می‌شوند.

این متخصص دندانپزشکی دررابطه با کاهش پزشک در مناطق دور افتاده عنوان کرد: در حقیقت ما در برخی شهرستان‌ها کمبود پزشک داریم، اما چند اصل را فراموش کرده‌ایم. زمانی ما دندانپزشک تربیت می‌کنیم، یعنی ناخودآگاه بیماری هم دنبالش می‌آید. یعنی باید بیماری وجود داشته باشد که این پزشک کار کند. در حالی که باید در زمینه سلامت دهان و دندان، نیروی حد واسط داشته باشی، باید سطح بهداشت را بالا ببری، خانه‌های بهداشت را روغن ببخشید نه اینکه فقط درمانگر تولید کنید، دقیقا اقدامی که کشورهای پیشرفته انجام می‌دهند.

وی تاکید کرد: به عنوان مثال اگر مانند کشورهای اسکاندیناوی کاری کنید که درصد پوسیدگی دندان در جامعه کم شود دیگر نیازی به این همه درمانگر نیست. داریم منابع‌مان را حرام می‌کنیم. اگر می‌خواهیم در شهرستان‌ها دندانپزشک داشته باشیم، باید ماندگاری آن‌ها را زیاد کنیم. در حال‌حاضر در همین شهر تهران، از همین خیابان پاسداران بگیریم تا برویم جلو، مطب دندانپزشکی زیاد می‌بینید، اما خیلی از آن‌ها بیمار ندارند. با این حال، حاضر نیستند در شهرستان‌ها کار کنند.

حراجی تشریح کرد: ما با یک جمعیت ۹۰ میلیونی روبرو هستیم. شاید شاخص DMFT ما ( درصد پوسیدگی، کشیدن و خرابی دندان ) حدود ۷ یا ۸ باشد. یعنی تقریبا هر فردی هفت یا هشت دندان خراب، پرکرده یا کشیده شده داریم. این همان حرف قبلی من است: ما قبل از اینکه به این مرحله برسیم، باید به فکر پیشگیری باشیم. چرا باید اینقدر بیمار تولید کنیم؟ در خیلی از رشته‌ها همین اتفاق افتاده. یک روزی فلج اطفال را ریشه‌کن کردیم، پس دیگر نیازی به متخصص آن حوزه نداشتیم. سرخک را کنترل کردیم. پس واقعاً باید یک فکر اساسی کرد.

حراجی با تایید صحبت برخی نمایندگان در رابطه‌ با کاهش پزشک در برخی مناطق تصریح کرد: اگر یک نماینده می‌گوید در شهرستان من دو تا دندانپزشک بیشتر نیست، حرف درستی می‌زند. او به فکر سلامت مردم شهرش است. اما با افزایش بی‌رویه تعداد دانشجو، این مشکل حل نمی‌شود. باید برویم سراغ قوانین و مشوق‌ها و تشویق‌هایی که ماندگاری پزشکان را زیاد کند. مسئله ما جذب و نگهداشت است.

رئیس دانشکده دندانپزشکی علوم پزشکی آزاد تهران خاطرنشان کرد: واقعیت این است که رشته‌های پزشکی و دندانپزشکی، رشته‌های دیربازدهی هستند. یک دانشجوی ۱۸ ساله وقتی می‌آید، درسش که تمام شود ۲۴-۲۵ سالش می‌شود. شش هفت سال طول می‌کشد تا دندانپزشکی را بخواند. خب یک جوان ۲۵-۲۶ ساله بعد از اتمام درس، با هزینه‌های امروز اگر بخواهد یک مطب بزند اگر ملکش را در نظر نگیریم- حدود دو و نیم تا سه میلیارد تومان باید سرمایه داشته‌باشد تا آن ابزارهای مورد نیاز مانند: یونیت، دستگاه رادیوگرافی، تجهیزات، مواد و متریال را تهیه کند.

وی در ادامه افزود: دولت باید برای دندانپزشک‌هایی که طرح می‌روند یا تعهد خدمت دارند حقوقی درنظر بگیرد که بتواند هزینه‌های زندگی آن‌ها را حتی در مناطق دور افتاده تامین کنند. متأسفانه بحث همکاران ما در حال حاضر حداقل معیشت است.

افشین حراجی در خصوص آمار مهاجرت دانشجویان دندانپزشکی گفت: زمانی که بستر نگهداشت پزشکان فراهم نیست خیلی راحت منابع‌مان را حرام می‌کنیم با توجه‌به آمارهایی که خود من دارم و تاییدیه‌های صلاحیت بالینی که برای دانشجویان انجام می‌دهم متاسفانه حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از دانشجویان دانشگاه سالانه مهاجرت می‌کنند. علاوه بر آن آمار دقیق‌تر را از نظام پزشکی هم می‌توان مطلع شد.

این متخصص دندانپزشکی تاکید کرد: علاوه بر مهاجرت عامل دیگری که به تعبیری هدر رفت منابع تلقی می‌شود این است که دانشجویان بعد از فارغ‌التحصیلی اصلا کار نمی‌کنند چون به اصطلاح برایشان به‌صرفه نیست. در حال‌حاضر تعداد دانشجویان آقا در رشته دندانپزشکی به همین دلایل خیلی پایین آمده است. خانم‌ها هم به خاطر مسائلی که بعداً در زندگی دارند مانند مادر شدن، ازدواج کردن خیلی‌ از آن‌ها اصلاً کار نمی‌کنند یا پاره‌وقت کار می‌کنند در صورتی که این معنی دندانپزشک تربیت کردن نیست.

رئیس دانشکده دندانپزشکی علوم پزشکی آزاد تهران بیان کرد: ما در رشته دندانپزشکی ۱۰ تخصص شناخته شده داریم. این تخصص‌ها عبارتند از: بیماری‌های لثه، بیماری‌های دهان، رادیولوژی، پاتولوژی (آسیب‌شناسی)، ترمیمی، درمان ریشه، کودکان، ارتودنسی، پروتزهای دندانی و جراحی. این ۱۰ رشته را به صورت ثابت داریم.علاوه بر این، سه رشته به صورت PhD داریم مانند مواد دندانی و سلامت دندانپزشکی. لیزر را هم تازگی‌ها اضافه کرده‌اند. همچنین یک سری فلوشیپ دندانپزشکی داریم؛ مثلاً در جراحی فک و صورت، چندین رشته فلوشیپ مثل تروما، بازسازی و... وجود دارد.

حراجی در مورد رشته‌های فلوشیپ توضیح داد: رشته‌های فلوشیپ معمولاً کنکور ندارند و بر اساس علاقه است. دانشجو زمانی که فارغ‌التحصیل شد و متخصص دندانپزشکی شد، می‌تواند یک رشته اضافه‌تر را به صورت فلوشیپ بین ۶ ماه تا ۱۸ ماه بخواند. باید پذیرش بگیرد و معمولاً بدون کنکور و فقط بر اساس صلاحیتی که نشان می‌دهد، پذیرش می‌شود که در این رشته‌ها مشکل خاصی برای پذیرش نداریم.

وی در ادامه افزود: از نظر پذیرش، حدود ۱۰ تا ۱۲ دانشکده در ایران هستند که رشته‌های تخصصی تربیت می‌کنند. همه دانشکده‌ها این ظرفیت را ندارند. ما حدود ۵۰ دانشکده دندانپزشکی کلی داریم که از این تعداد، فقط ۱۰-۱۲ تای آنها صلاحیت پذیرش رشته‌های تخصصی دارند. بعضی از این دانشکده‌ها یک تخصص دارند، بعضی ۱۰ و بعضی چهار رشته. این بر اساس تصمیم وزارت بهداشت به آنها واگذار شده است.

این متخصص دندانپزشکی با اشاره به رشته تخصص‌های دندان که در دانشگاه‌های آزاد اسلامی بیان کرد: در دانشکده دندانپزشکی تهران، ۹ تا رشته تخصصی را داریم. رشته پاتولوژی را به دلایل عدم استقبال از این رشته نداریم و در آن دانشجویی پذیرش نمی‌شود. در خوراسگان هم همینطور است، همه رشته‌ها را داریم و تخصص‌ها هست دانشجوها به صورت آزمون ورودی از وزارت بهداشت پذیرش می‌شوند و بعد به ما اختصاص داده می‌شوند.

وی افزود: آزمون ورودی دانشگاه آزاد اسلامی، همان آزمون ورودی وزارت بهداشت برای سایر دانشکده‌های علوم پزشکی مثل تهران و شهید بهشتی است. بر اساس رتبه‌ای که می‌آورند و اقبالی که دارند، تعیین رشته می‌کنند. اگر دوست داشته باشند، دانشگاه آزاد اسلامی را می‌زنند، اگر دوست نداشته باشند، نمی‌زنند.

حراجی در رابطه با وضعیت متقاضیان برای این رشته‌ها عنوان کرد: در خیلی از رشته‌های تخصصی ما، داوطلب بیش از ظرفیت پذیرش داریم مثل ارتودنسی و جراحی فک و صورت که نفرات اول معمولاً جذب می‌شوند. اما بعضی از رشته‌ها هستند که شاید ما به این تعداد زیاد نیاز نداشتیم یا در سال‌های پیش واقعاً بررسی نکردیم که آیا این تعداد نیاز داریم یا نه. نتیجه این شد که بازار کار دوستان را خراب کردیم و الان برایشان کار نیست.

رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران با تاکید بر حیاتی بودن برخی رشته‌های دندان افزود: رشته آسیب‌شناسی دهان، فک و صورت واقعاً رشته حیاتی است. من جراح هستم اما اگر آسیب‌شناس به من نگوید که این ضایعه بدخیم است یا خوش‌خیم، نمی‌توانم کار کنم. با ظاهر که نمی‌شود تشخیص داد. اما متأسفانه برای این رشته، داوطلب کم داریم و ظرفیت خالی می‌ماند. یا رشته‌هایی مثل بیماری‌های دهان و رادیولوژی هم به خاطر منابع زیادی که نیاز دارند مثلاً مطب رادیولوژی چند ده میلیارد تومان تجهیزات لازم دارد با استقبال کمتری مواجه می‌شوند.

این متخصص دندانپزشکی اظهار کرد: اقدامات موثری در دبیرخانه شورای تخصصی شروع شده است.به عنوان مثال برای آسیب‌شناسی دهان، فک و صورت مشکل این بود که به آنها مجوز آزمایشگاه نمی‌دادند. اما در حال‌حاضر برای پیشرفت و افزایش جذب این رشته ارائه مجوز دست اقدام است. درواقع اگر رشته‌ای آینده شغلی خوبی داشته باشد قطعاً داوطلب هم خواهد داشت. چون فرد فکر می‌کند که می‌خواهد از این رشته پول دربیاورد، بتواند ارتزاق کند و خانواده‌اش را اداره کند. برای بیماری‌های دهان هم همینطور است.

حراجی در رابطه با عضویت هیئت علمی در دانشگاه آزاد اسلامی اظهار داشت: قبلاً برای این‌که بخواهیم هیئت علمی بشویم، حدود پنج تا شش سال زمان می‌برد. در حال‌حاضر در دانشگاه آزاد اگر شرایط باشد، کمتر از شش ماه قرارداد بسته می‌شود. ابتدا قرارداد یک ساله بسته شده و اگر این فرد مشکلی نداشت، براساس قوانین بالادستی تبدیل به رسمی آزمایشی، پیمانی و رسمی قطعی می‌شود. موارد اشاره شده اقداماتی جهت سهل کردن شرایط رای دانشجو و اساتید دندانپزشکی است البته برای جذب بیش‌تر دانشجوی آسیب‌شناسی دهان کماکان مقاومت وجود دارد، ولی به هر حال در حال انجام است.

این متخصص دندانپزشکی عنوان کرد: در مورد دانشگاه‌ها مجبوریم به آمارهای جهانی استناد کنیم. رتبه‌بندی‌هایی که در ایران خیلی شایع است مثل رتبه‌بندی شانگهای را داریم. تا سه چهار سال گذشته، دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه تهران و دانشگاه شیراز جزو رتبه‌بندی شانگهای بودند. در دو سال گذشته همه را حذف کردند. اما از سال گذشته دوباره دانشکده علوم پزشکی تهران وارد این رنکینگ شد.

وی در ادامه افزود: این رتبه‌بندی‌ها سال به سال بر اساس مدارکی است که دارند. ما پنج سال در این رنکینگ بودیم. دانشگاه آزاد اسلامی هم در رنکینگ بود، اما به دلیل تحریم‌های سفت و سختی که در یکی دوسال اخیر متحمل شده‌ایم منجر شد تعداد مقالات علمی کاهش یابد و همین موضوع دلیلی بر اُفت رنک جهانی داندانپزشکی شد. افشین حراجی با اشاره‌به جایگاه منطقه‌ای دندانپزشکی کشور بیان کرد: برخلاف تصورمردم که فکر می‌کنند هزینه‌های دندانپزشکی کشور بالاست اما در زمینه ارائه خدمات با هزینه‌های مناسب به توریست‌هایی که به کشور می‌آیند ما جزو دانشکده‌های برتر منطقه هستیم.

رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران درباره سهم دانشگاه آزاد در پذیرش دانشجوی دندانپزشکی عنوان کرد: ما در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۴۰۰ نفر پذیرش دندانپزشکی داشتیم. از این تعداد، حدود ۴۵۰ نفر سهم دانشگاه آزاد است. یعنی ۱۳ درصد از کل پذیرش‌های دندانپزشکی کشور، این ۴۵۰ نفر در واحدهای مختلف مثل اصفهان (خوراسگان)، تبریز، شیراز، بروجرد و... توزیع می‌شوند. ۱۳ درصد کل پذیرش عدد بزرگی است. چرا می‌گویم بزرگ است، زیرا شما ۵۰ دانشگاه دولتی را در نظر بگیرید که ۹۰ درصد دانشجویان را تربیت می‌کنند، پنج واحد دانشگاه آزاد را حساب کنید که ۱۰ درصد را تربیت می‌کند این مقایسه گویاست.

انتهای پیام/