محمدمهدی شیخ صراف معاون ترویج و تبلیغ انتشارات سوره مهر در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی ایسکانیوز با بیان اینکه بحث نمایشگاه مجازی کتاب مهمترین اتفاق برای ناشران در فضای فعلی نشر است گفت: همین که وزارت ارشاد و خانه کتاب همت کردند و این نمایشگاه را برگزار می‌کنند خودش اتفاق مثبتی است زیرا زمان مناسبی است. هم زمانی است که نمایشگاه کتاب تهران برگزار می‌شده و هم زمانی است که ناشران نیاز به حمایت دارند و چه حمایتی بهتر از اینکه زمینه‌ای فراهم بشود که کتاب‌هایشان را عرضه کنند و یک گردش مالی برایشان اتفاق بیفتد که به علت شرایط جنگ، مقداری دچار مشکلات اقتصادی و افت فروش شدند.

وی ادامه داد: در عین حال حدودا دو ماه این وضعیت طول کشیده و از سوی دیگر تحت تاثیر جنگ ۱۲ روزه در سال قبل هم هست پس اساسا برگزاری نمایشگاه مجازی با توجه به زیرساخت‌ها و تجربه‌ای که از قبل وجود دارد اتفاق خیلی مهمی ارزشمندی است زیرا می‌تواند یک انرژی و توان ویژه‌ای به ناشرها و اهالی برای ادامه فعالیتشان در این عرصه بدهد.

شیخ صراف با اشاره به اینکه نه فقط ما بلکه هر ناشری، برای اینکه با مخاطبش ارتباط برقرار بکند و بتواند کتابش را بتواند عرضه کند از هر امکانی که برایش فراهم بشود استقبال می‌کند تصریح کرد: ما موافق برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب هستیم اما نه به این معنی که این نمایشگاه جایگزینی برای نمایشگاه حضوری و نمایشگاه بین الملی کتاب تهران باشد. به نظرم همانطور که در صحبت‌ها هم اعلام شده باید برنامه‌ریزی‌ها از سوی نهاد برگزار کننده به شکلی صورت بگیرد که در اولین فرصت همین امسال و هر زمانی که ممکن شد نمایشگاه کتاب تهران به صورت حضوری برگزار بشود و خود همین نمایشگاه مجازی هم باید به شکلی برگزار شود که در بهترین شکلش باشد. با توجه به اینکه زمینه‌ها برای برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب فراهم است و یک نیازی هم در فضای کتاب و فرهنگ برای برگزاری‌اش وجود دارد.

وی با بیان اینکه در برگزاری نمایشگاه به صورت مجازی چند اتفاق همزمان دارد صورت می‌گیرد که این‌ها موجب میشود فضای عمومی و فضای کلی جامعه دوباره به سمت کتاب متمایل بشود و توجه‌ها به سمت کتاب جلب بشود بیان کرد: یکی اردیبهشت کتاب است که در باغ کتاب تهران قرار است برگزار بشود که این خودش اتفاق مهمی است که برای کسانی که دوست دارند در فضای حضوری هم از کتاب لذت، میتوانند به باغ کتاب تهران که مجموعه بزرگی است و زیرساخت کافی هم دارد مراجعه کنند.

معاون ترویج و تبلیغ انتشارات سوره مهر ادامه داد: اتفاق دیگری که در اخبار دیدم که در حال برنامه ریزی و برگزاریست این است که خود کتاب فروش ها نیز هر سال در این ایام تلاشی برای فروش کتاب می کردند و برخی از سکوهای فروش برخط کتاب هم دارند همین برنامه را اجرا می کنند. نکته خیلی مهم برای برگزاری نمایشگاه مجازی تبلیغات رسانه‌ای است یعنی اگر این نمایشگاه چه از نظر زیرساخت، چه از نظر پشتیبانی، چه از نظر حضور ناشران و چه از نظر تعداد عناوین عرضه شده کتاب همه اینها سر و شکل خوبی داشته باشد و امورات روی روال انجام بشد و اگر تبلیغات رسانه‌ای درستی برای عموم مردم نداشته باشد و در رسانه های جمعی، رسانه های عمومی به خصوص صدا و سیما برنامه‌ای نداشته باشند به نظرم نقطه ضعف اصلی ‌اش میتواند همین باشد.

وی خاطرنشان کرد: متاسفانه تا همین الان هیچ تبلیغات مجازی، حقیقی، فضای شهری، تلویزیونی و رادیویی در رسانه‌ها نمی‌بینیم و حتی اطلاع رسانی هم به ضعیف‌ترین شکل ممکن به در حال انجام است و یک سردرگمی و ابهام برای آنهایی که علاقه‌مندند وجود دارد و عموم مردم هم مطالع نیستند که همچین اتفاقی قرار است برگزار بشود.

شیخ تصریح کرد: یک سایت با یک زیرساختی وجود دارد که یه سری اطلاعات از کتاب‌های ناشرای مختلف در آنجا بارگزاری شده و چندین هزار کتاب آنجا است که هرکسی می‌تواند برود قیمت‌ها را مشاهده کند، سفارشش را ثبت کند و از طریق پست هم کتابش را دریافت بکند و پرداختش هم همانجا انجام میدهد. اگر کسی خبر نداشته باشد که چنین امکانی وجود دارد یعنی عملاً برای آن فرد این امکان وجود ندارد و به نظرم این خیلی مهم است که از نظر تبلیغات و رسانه نمایشگاه سر و شکل جدی‌ای به خود بگیرد و بتواند از تمام ظرفیت ها استفاده بکند.

وی با اشاره به اینکه باید برای ناشران، نویسندگان و صاحبان آثار نیز امکان تبلیغات جداگانه هم فراهم بشود چنین توضیح داد: سیاست گذار و برگزار کننده نمایشگاه مجازی باید به این سمت برود که به هر ناشری امکانی بدهد که مثلا این تعداد تبلیغ در رسانه یا در فلان سکو یا در فلان بستر برای هر ناشر در نظر گرفتیم و محتوایتان را بدهید تا در این بستر برای شما رایگان تبلیغات انجام بگیرد. در این حالت است که نمایشگاه جان می گیرد و می تواند کمک کننده باشد وگرنه همه ناشران مخاطب همیشگی و ثابت خودشان را دارند.

معاون ترویج و تبلیغ انتشارات سوره مهر تاکید کرد: آن چیزی که در نمایشگاه به درد هر انتشارات و آثارش میخورد مخاطب جدید است که در نمایشگاه حضوری می‌آیند در راهروها می‌چرخند، می‌پرسند، می‌بینند و وارد غرفه می‌شوند و مشاهده می‌کنند و مخاطب جدید یک انتشاراتی یا یک کتاب می‌شوند اما در فضای مجازی این اتفاق به آن شکلی که باید نمی‌افتد و تنها راهش تبلیغات و فراهم کردن فضا برای تبلیغات است.

وی با بیان اینکه روابط عمومی وزارت ارشاد، روابط عمومی معاونت فرهنگی و البته خود نمایشگاه و ستاد خبری و بخش تبلیغات نمایشگاه فقط خبر نیست گفت: تبلیغات خیلی مهم است. در کنار خبر، تبلیغات نیز باید خیلی قوی تر از هر بخش دیگری و حتی چند برابری باشد که بتواند مردم را به کتاب و به نمایشگاه کتاب متمایل بکند که مردم بتوانند کتاب بخرند، بخوانند، استفاده کنند و لذت ببرند. تاکنون این خلاء تبلیغات به چشم آمده که در حوزه اطلاع رسانی و تبلیغات، نمایشگاه مجازی کتاب تهران در سال ۱۴۰۵ خیلی عقب و خیلی ضعیف است امیدوارم بتوانند از فرصت‌ها استفاده کرده و جبرانش کنند.

شیخ صراف ادامه داد: نکته دیگری که باید اضافه بکنیم این است که ارشاد در تعاملاتی که اکنون برگزار کننده‌ی نمایشگاه با ناشران انجام میدهد، اصل بار هزینه ارسال را روی دوش ناشر می‌اندازند. با توجه به اینکه تعرفه‌های پست امسال افزایش زیادی پیدا کرده است و از ابتدای سال تاکنون تعرفه‌های ارسال بسته های پستی بیش از دو برابر شده، همین گرانی اگر بخواهد به عهده ناشر باشد، اصلاً سود که ندارد هیچ، ممکن است موجب ضرر هم بشود و در دوره‌های گذشته بار اصلی هزینه ارسال را خود نمایشگاه و ارشاد به دوش می‌کشید یعنی در دوره‌هایی که اصلاً ارسال رایگان بود و در این دوره آن چیزی که باید در آن تجدید نظر بشود تا ناشران دچار زیان نشوند این است که یک فکری برای بحث هزینه ارسال بشود و وزارت فرهنگ و ارشاد سهم بیشتری را بر عهده بگیرد.

وی در پایان سخنانش تاکید کرد: اگر هم هزینه پست به عهده‌ ناشران باشد و هم هزینه بسته بندی ناشر متضرر خواهد شد زیرا خود هزینه بسته بندی هم تا سه برابر افزایش پیدا کرده است و این افزایش هزینه‌ها بارش دارد روی دوش ناشر می‌افتد در حالی که قیمت کتاب‌ها از پارسال تاکنون تغییری نکرده و در عین حال اینکه تخفیف حداقل ۱۵ درصدی را بر عهده ناشر نیز گذاشته‌اند درحالی این روال در دوره های گذشته نمایشگاه کتاب ۱۰ درصدی بود و این ۵ درصد اضافه را کنار هزینه پستی و بسته بندی بگذارید که اصلش روی دوش ناشر است و ارشاد یک درصد جزئی را به عهده گرفته است.