به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، گسترش استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای دریافت اطلاعات پزشکی و دارویی، شیوه دسترسی مردم به اطلاعات سلامت را تغییر داده و در کنار مزایای آن، نگرانیهایی درباره تشخیص و درمان خودسرانه ایجاد کرده است. از سوی دیگر، افزایش مراجعه مردم به منابع غیررسمی برای جستوجوی دارو و اطلاعات درمانی، ضرورت ایجاد مسیرهای رسمی، قابل اعتماد و در دسترس برای دریافت اطلاعات، یافتن دارو و پیگیری مسائل دارویی را بیش از گذشته پررنگ کرده است.
در ادامه گفتوگوی ایسکانیوز با محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو را میخوانید:
هاشمی با اشاره به افزایش استفاده مردم از ابزارهای هوش مصنوعی برای دریافت اطلاعات پزشکی و دارویی گفت: دسترسی به اطلاعات به معنای توانایی تشخیص و تصمیمگیری درمانی نیست. هوش مصنوعی میتواند در افزایش سواد سلامت و پاسخ به پرسشهای عمومی مردم مفید باشد، اما نباید جایگزین پزشک و داروساز در تشخیص، تجویز و تصمیم درمانی شود.
وی در ارتباط با تشخیص دارو با اتکا به هوش مصنوعی افزود: در پزشکی، مسیر درست از شرح حال و معاینه آغاز میشود و پس از تشخیص، تشخیص افتراقی، ارزیابی خطر و انتخاب درمان، به تجویز دارو و پایش پاسخ بیمار میرسد؛ بنابراین تبدیل مستقیم یک علامت به تشخیص و سپس تشخیص به دارو با اتکا به هوش مصنوعی میتواند زمینهساز خوددرمانی دیجیتال و مصرف غیرمنطقی دارو شود.
هاشمی درمورد خطرات هوش مصنوعی اظهار کرد: خطر هوش مصنوعی فقط ارائه اطلاعات کاملاً غلط نیست؛ گاهی پاسخ ممکن است بسیار منظم، علمی و مطمئن به نظر برسد، اما برای شرایط همان بیمار مناسب نباشد. خطای تشخیصی، تولید اطلاعات نادرست، نادیده گرفتن بیماریهای زمینهای، تداخلات دارویی، خطای دوز و استفاده از اطلاعات ناقص بیمار از جمله خطراتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی درباره تشخیص دارویی خودسرانه افراد ادامه داد: حتی ممکن است فرد ابتدا یک تشخیص را برای خود در نظر گرفته باشد و سپس از هوش مصنوعی بخواهد همان تشخیص را تأیید و داروی مناسب را معرفی کند. در این حالت، فناوری به جای افزایش آگاهی، میتواند به ابزاری برای تأیید یک تصمیم اشتباه تبدیل شود.
سخنگوی سازمان غذا و دارو با اشاره به ضرورت فراهم کردن مسیرهای رسمی برای دسترسی مردم به اطلاعات و دارو گفت: مردم نباید برای یافتن داروی مورد نیاز خود ناچار به جستوجو در منابع نامعتبر فضای مجازی باشند. سامانه و اپلیکیشن تیتک یکی از مسیرهای رسمی سازمان برای جستوجوی فرآوردههای سلامتمحور است.
وی در مورد قابلیت تیتک افزود: در تیتک امکان جستوجوی دارو بر اساس نام ژنریک یا برند و موقعیت جغرافیایی فراهم شده و کاربر میتواند نزدیکترین داروخانهای را که آخرین استعلام از آن فرآورده داشته پیدا کند. این قابلیت برای جستوجوی شیرخشک نیز کاربرد دارد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو در ارتباط با سامانه تیتک افزود: افراد میتوانند با مراجعه به نشانی ttac.ir و وباپلیکیشن تیتک را به نشانی mobile.ttac.ir از این سامانه استفاده کنند.
تیتک مسیر دسترسی به دارو است، نه جایگزین پزشک و داروساز
هاشمی در رابطه با استفاده از سامانههای رسمی دارویی تأکید کرد: استفاده از سامانههای رسمی دارویی نباید با تشخیص و درمان اشتباه گرفته شود. تیتک میتواند در پیدا کردن دارو و محل عرضه آن به مردم کمک کند، اما اینکه چه دارویی برای چه بیماری، با چه دوز و چه مدتی مصرف شود، موضوعی تخصصی است و باید با نظر پزشک و داروساز انجام شود.
وی در خصوص تداخلات و دوز مناسب داروها گفت: مصرف منطقی دارو صرفاً به معنای انتخاب یک داروی درست نیست، بلکه باید داروی مناسب برای بیمار مناسب، با دوز مناسب، در مدت مناسب و با توجه به تداخلات، منع مصرف و شرایط فردی بیمار انتخاب و مصرف شود.
رصد و پیگیری تخلفات دارویی
سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره دریافت و پیگیری مسائل و درخواستهای مردم اظهار کرد: شهروندان در صورت داشتن سؤال، درخواست یا گزارش درباره مسائل حوزه دارو، از جمله نحوه تهیه و عرضه دارو، کمبودها و تخلفات مرتبط، میتوانند موضوعات خود را از طریق معاونتهای غذا و داروی دانشگاههای علوم پزشکی پیگیری کنند.
وی در ادامه افزود: سامانه ۱۹۰ نیز یکی از مسیرهای رسمی ارتباطی حوزه سلامت برای دریافت و پیگیری مسائل و درخواستهای مردم است.
هاشمی درباره تبلیغ دارو در فضای مجازی افزود: درباره محتوای نادرست دارویی در فضای مجازی نیز باید میان اطلاعات عمومی، تبلیغ غیرمجاز، ادعای درمانی و تجویز یا فروش غیرقانونی دارو تفکیک قائل شد و موارد گزارششده از مسیرهای قانونی مربوط پیگیری میشوند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو درباره محتواهای تولید شده توسط هوش مصنوعی تشریح کرد: درباره تعداد برخورد با محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی نیز نباید عددی بدون پشتوانه آماری اعلام کرد.
وی با بیان اینکه صرفا هشدار دادن به مردم درباره خطرات خوددرمانی دیجیتال کافی نیست، گفت: اگر فقط به مردم بگوییم «خوددرمانی نکنید» اما مسیر رسمی، ساده و قابل دسترسی برای دریافت اطلاعات و خدمات در اختیار آنها قرار ندهیم، طبیعی است که بخشی از مردم دوباره به منابع غیررسمی مراجعه کنند.
سخنگوی سازمان غذا و دارو در رابطه با افزایش سواد سلامت و فراهم کردن مسیرهای رسمی ادامه داد: بنابراین باید دو مسیر همزمان دنبال شود؛ از یک سو افزایش سواد سلامت مردم و آگاهیبخشی درباره خطرات خوددرمانی و از سوی دیگر، فراهم کردن مسیرهای رسمی و قابل دسترس برای دریافت اطلاعات، یافتن دارو و پیگیری مسائل دارویی.
تفکیک مسیر اطلاعات، پیگیری و درمان
هاشمی در رابطه با نحوه جستوجو در مورد هر نیاز تصریح کرد: مردم باید بدانند برای هر نیاز خود از چه مسیری استفاده کنند؛ برای جستوجو و دسترسی به فرآوردههای سلامتمحور، تیتک؛ برای گزارش و پیگیری مسائل و تخلفات، معاونتهای غذا و دارو و سامانه ۱۹۰؛ و برای تشخیص و درمان، پزشک و داروساز مسیرهای اصلی هستند.
وی در ادامه افزود: نباید از یک ابزار انتظار داشت همه نقشها را بر عهده بگیرد. هوش مصنوعی میتواند ابزار مناسبی برای افزایش آگاهی باشد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو در مورد دسترسیهای سامانه تیتک و ۱۹۰ خاطرنشان کرد: تیتک میتواند دسترسی به اطلاعات و محل عرضه دارو را تسهیل کرده و سامانه ۱۹۰ نیز مسیر ارتباط و پیگیری مردم را فراهم میکند؛ اما تشخیص و تصمیم درمانی همچنان نیازمند صلاحیت حرفهای است.
هاشمی در پایان تأکید کرد: هوش مصنوعی باید سواد دارویی و سلامت مردم را افزایش دهد، نه اینکه خوددرمانی را هوشمندتر و در نتیجه خطرناکتر کند. هوش مصنوعی میتواند به مردم کمک کند سؤال پزشکی بهتری بپرسند، اما نباید به نسخهنویس آنها تبدیل شود.
انتهای پیام/
یگانه مغانی
نظر شما