به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، مطابق تجربه کشورهای توسعه یافته، افزایش نرخ سالمندی فرایندی است که دستکم صدسال به طول انجامیده است؛ اما ایران همین مسیر را با سرعتی چند برابر و در چند دهه طی کرده و حالا چنین پدیدهای از یک موضوع جمعیتشناختی به یکی از مسائل مهم کشور تبدیل شده است.
مدیر کل سلامت شهرداری تهران اگرچه شهرداری را تنها بخش کوچکی از مجموعه حاکمیتی میداند و مسئولیت اصلی حوزه سالمندی را بر دوش نهادهای متولی سلامت و رفاه میاندازد اما تدارک روند شتابان چنین پدیدهای را گذشته از وظایف نهادی، نیازمند برنامهای ملی و هماهنگ میخواند.
در ادامه گفتوگوی ایسکانیوز با حمید صاحب، مدیر کل سلامت شهرداری تهران را بخوانید:
صاحب در واکنش به اینکه ۳۰۰ تا ۵۰۰ سالمند در هر محله تهران در شرایط انزوا هستند، گفت: اگر برای هر محله در تهران به طور متوسط ۳۰ هزار نفر جمعیت را در نظر بگیریم البته در بین ۳۵۳ محله تهران محلههایی با جمعیت ۱۰۰ هزار نفر یا ۵ هزار نفر هم داریم اما اگر میانگین را درنظر بگیریم، حداقل ۱۳ درصد ساکنان سالمند هستند.
وی در پاسخ به اینکه آیا این آمار مربوط به کل کشور است، گفت: نرخ سالمندی در کشور ۱۳ درصد است؛ در تهران بیشتر است و در بعضی جاها نرخ شهروندان سالمند به ۱۵ و ۱۶ درصد میرسد.
او با طرح اینکه آمار دقیق میزان سالمندی را باید از سازمان ثبت احوال پرسید، اضافه کرد: ما برآورد میکنیم که تهران از نظر رتبه، متأسفانه مقام سوم را دارد؛ بعد از گیلان و مازندران، تهران یکی از شهرهای سالمندنشین است و از متوسط کشوری بالاتر است.
مدیر کل سلامت شهرداری تهران با بیان اینکه نباید عدد و رقم را به طور قطعی مطرح کرد، اظهار کرد: در عددها اختلافهایی هست و متأسفانه عدد دقیقی نداریم؛ باید آماری داشته باشیم اما آمارها در این موضوع گم هستند. ولی عجالتاً اگر بین ۱۳ تا ۱۵درصد را در نظر بگیریم، در هر محله تهران حدود ۴۵۰۰ سالمند داریم که حدود ۱۵ درصدشان در تنهایی زندگی میکنند و منزویاند.
صاحب در واکنش به اینکه آیا رویدادهایی نظیر «سایتون مستدام» و «گنجینههای پویا» تاثیری بر ارتقای سواد دیجیتال، بهبود سلامت روان، افزایش مشارکت اجتماعی و کاهش تروما و انزوا برای سالمندان داشتهاند، اظهار کرد: اگرچه پدیدهای مانند جنگ اتفاقی ناگهانی بوده که با آن مواجه شدهایم اما از قبل به این موضوعات فکر کرده بودیم.
سالمندآزاری، پدیداری غیرایرانی
او با طرح اینکه جامعه ایران درگیر عوارض رویارویی با فرهنگ غرب شده، اضافه کرد: سالمندآزاری یا رها کردن سالمند پدیدهای ایرانی نیست. هرگز به مخیله یک ایرانی سالم وارد نمیشود که روزی پدر و مادرش که جگرگوشه و عزیزش بودند را کنار بگذارد و ترک کند، یا حتی مثلا او را در خیابان رها کند. اینها از اساس جزو تبعات فرهنگ غرب است و ما متأسفانه با این پدیده، به میزانی که روشنفکر غربی شده و از فرهنگ خودمان دور افتادهایم، به همان میزان درگیر تبعات و عوارض فرهنگ غیرانسانی غرب شدهایم.
وی با بیان اینکه سالمندآزاری متعلق به فرهنگ اسلامی و ایرانی نیست، گفت: هیچوقت هیچ ایرانی حتی غیر مسلمانی این کار را نمیکند. البته این مساله خیلی ربطی به جنگ یا بحرانهای اجتماعی دیگر نداشته؛ ما از حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ سال اخیر با این پدیده مواجه شدیم، به طوری که اخیراً ما با رها کردن سالمندان مواجهایم.
او با طرح اینکه اجرای رویدادها و برنامههایی نظیر «سایتون مستدام» با هدف تکریم سالمندان بوده، اضافه کرد: این برنامهها روی گزارهها و عناصر مثبت فرهنگ بومی ما تأکید میکند. مطابق فرهنگ ایرانی سایه سالمند باید بر سر و جوانان و میانسالان باشد. پس پویش «سایتون مستدام» یک موضوع فرهنگی را پیگیری و عنوان میکند .
صاحب در واکنش به اینکه برای ارتقای سلامت روان و سواد دیجیتال آیا همافزایی لازم بین نهادهای مختلف وجود دارد، اظهار کرد: در دورهمیهایی که در این رویدادها برگزار میکنیم تنها وجه نشاط داشتن و شاد بودن سالمندان مطرح نیست. بهبود شاخصهای سلامت یا ارتقای مهارتهای زندگی هم مطرح است. از کارشناسان گوناگون برای ارائه آموزشها استفاده میشود. ما پوستری هم داشتیم با عنوان هر نسلی یک حرفی برای گفتن دارد.
وی با بیان اینکه مشاورههای فردی و گروهی در سطح محلات برای سالمندان برگزار میشود، گفت: هم از طریق مشاوران و هم از طریق برنامههایی که تحت عنوان سواد دیجیتال داریم، به سالمندان آموزشهای لازم برای اینکه مثلا چگونه قبوض آب و برق را پرداخت کنند، ارائه میشود.
او در پاسخ به اینکه آیا آماری درباره اثربخشی مثبت این رویدادها در افزایش مشارکت اجتماعی سالمندان یا ارتقای خدمات درمانی آنها وجود دارد، گفت: البته باید این موضوع براساس شاخصهای علمی بررسی شود. اما یکی از شاخصهایی که ما روی آن حساب کردهایم، تعداد اعضای ماست که خوشبختانه روندی فزاینده داشته است.
مدیر کل سلامت شهرداری تهران با بیان اینکه ممکن است طرح برخی موضوعات فضای انعکاس رسانهای را از موضوع سالمندی دور کند، گفت: پدیده سالمندی، مسئله مهم کشور است. جامعه به سمت سالمندی پیش میرود و سرعت این موضوع هم بسیار بالاست.
او با طرح اینکه افزایش نرخ سالمندی از هفت به چهارده درصد در فرانسه طی ۱۰۰ سال اتفاق افتاد، خاطرنشان کرد: این اتفاق در ایران در ۳۰ سال رخ داد. ایران در سال ۱۴۳۰، ۳۳ درصد جمعیت سالمند خواهد داشت؛ پس باید از همین حالا آمادگی داشته باشیم. موضوع سالمندی با اهمیت است.
وی با بیان اینکه باید موضوع سالمندی را نه به خاطر این هفته و نه به خاطر اجرای برنامهها، بلکه به صورت کلی جدی بگیریم، گفت: در حوزه فردی آمادگی برای سالمندی از ۳۰ سال قبل شروع میشود و آمادگی برای مواجهه با موضوع جمعیت سالمندی از الان شروع میشود. حتی مقداری عقب هستیم؛ یعنی قاعدتاً سیاستمداران و سیاستگذاران باید برنامهریزی کنند.
صاحب با تاکید بر اینکه شهرداری تنها بخش کوچکی از مجموعه حاکمیتی نقشآفرین است، اظهار کرد: مسئول اصلی حوزه سالمندی در حاکمیت، بهزیستی و وزارت بهداشت هستند؛ بیشتر تمرکز آنها روی سالمندانی است که معمولاً دچار مشکل میشوند. اما بخش قابل توجهی از جامعه سالمندی همچنان سالم و پویا هستند و میتوانند برای جامعه مؤثر باشند، ولی دیده نمیشوند.
او با طرح اینکه شهرداری تهران هدفش همین بخش از سالمندی است، اضافه کرد: تمام برنامههای ما، برنامههایی است که به ارتقای سلامت در حوزه سالمندی کمک میکند.
ارزیابی اثربخشی و بازنمایی مثبت سالمندی
وی با بیان اینکه در بسیاری از مواقع طرحهایی که اجرا میکنیم، پیش از اجرا آزمون میگیریم و بعد نتیجه آن را ارزیابی میکنیم، گفت: در همه دنیا تقریباً همین شکل است؛ پروژههای خیلی بزرگ این ویژگی را ندارند و شما به جهت علمی نمیتوانید اثربخشی آنها را با دقت مدلهای آزمایشی بسنجید.
مدیر کل سلامت شهرداری تهران در واکنش به اینکه کمپینها معمولاً برخی موضوعات را هدف قرار میدهند، اظهار کرد: موضوع کمپین سایتون مستدام، بازنمایی مثبت است؛ یعنی قرار است سالمندی در موقعیتهای مثبت دیده شود و سالمند به عنوان فرد موفق، فرد اثرگذار و محور خانواده دیده شود.
او در پایان تصریح کرد: اگر بخواهیم در حوزه سالمندی کامیاب باشیم، باید در این حوزهها بیشتر سرمایهگذاری کنیم تا تختهای بیمارستانها، که بخش قابل توجهی از آنها متأسفانه توسط بیماران سالمند پر میشود، واقعاً پر نشود و کشور بتواند آسیب کمتری را تجربه کند.
انتهای پیام/
نظر شما