گروه اقتصادی ایسکانیوز؛ توقف نمادهای پالایشی، در کنار ابهام درباره نحوه محاسبه سودآوری این شرکت‌ها، بار دیگر توجه سهامداران را به تصمیم‌های احتمالی درباره نرخ خوراک و فرمول محاسبه کرک‌اسپرد جلب کرده است؛ متغیرهایی که تغییر در آن‌ها می‌تواند بر برآورد سود شرکت‌های پالایشی و در نتیجه، ارزش‌گذاری سهام این گروه اثر بگذارد.
کرک‌اسپرد به فاصله قیمتی میان نفت خام به‌عنوان ماده اولیه و فرآورده‌های نفتی حاصل از پالایش آن اشاره دارد و یکی از عوامل مهم در ارزیابی سودآوری پالایشگاه‌هاست. از این رو، هر تغییری در تخفیف خوراک یا نحوه تعیین کرک‌اسپرد، می‌تواند محاسبات مالی این شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار دهد؛ هرچند میزان این اثرگذاری به ابعاد تغییرات و شرایط عملیاتی پالایشگاه‌ها بستگی دارد.
در همین رابطه، پویان مظفری، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی ایسکانیوز، با تشریح سناریوهای مطرح‌شده درباره آینده صنعت پالایش، تأکید کرد که میان کاهش تخفیف خوراک و تعیین سقف برای کرک‌اسپرد تفاوت اساسی وجود دارد؛ تفاوتی که می‌تواند مسیر پیش روی سهام پالایشی و حتی سایر بخش‌های بازار سرمایه را تعیین کند.
کاهش تخفیف خوراک؛ تغییر محدود در کرک‌اسپرد پالایشگاه‌ها
مظفری با اشاره به سناریوهای مطرح‌شده درباره تغییر فرمول محاسبه کرک‌اسپرد اظهار کرد: «در حال حاضر چند سناریو درباره صنعت پالایش مطرح است. موضوع اصلی، میزان تخفیف خوراک و نحوه محاسبه کرک‌اسپرد شرکت‌هاست. یکی از گزینه‌های مطرح این است که به‌جای تغییر فرمول، میزان تخفیف خوراک پالایشگاه‌ها کاهش پیدا کند.»
وی با اشاره به تأثیر احتمالی این تغییر بر عملکرد پالایشگاه‌ها افزود: «با توجه به شرایط فعلی بازار فرآورده‌های نفتی و بالا بودن کرک‌اسپرد عملیاتی پالایشگاه‌ها، کاهش تخفیف خوراک لزوماً به معنای ایجاد مشکل جدی برای این شرکت‌ها نیست. تحولات بازار جهانی نفت، از جمله شرایط مرتبط با جنگ روسیه و اوکراین و افزایش نرخ حمل‌ونقل نفتکش‌ها، در بالا ماندن کرک‌اسپرد مؤثر بوده است.»
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اعدادی که در خصوص تعدیل تخفیف خوراک مطرح شده است، گفت: «بر اساس اطلاعات مطرح‌شده در این زمینه، تخفیف نفت خام سبک از پنج دلار به ۲.۵ دلار و تخفیف نفت خام سنگین از شش دلار به چهار دلار کاهش می‌یابد. در مقابل، تخفیف میعانات گازی از دو دلار به ۳.۱ دلار افزایش پیدا می‌کند. این ارقام بر اساس اظهارات مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس مطرح شده‌اند.»
مظفری با اشاره به محاسبات انجام‌شده درباره اثر این تغییرات بر کرک‌اسپرد شرکت‌های پالایشی در تابستان توضیح داد: «بر اساس محاسبات ما، کرک‌اسپرد شرکت پالایش نفت اصفهان از حدود ۳۵ دلار به ۳۳.۵ دلار، پالایش نفت بندرعباس از ۳۵.۵ دلار به ۳۴.۲ دلار، پالایش نفت تهران از ۳۶.۷ دلار به ۳۵.۱ دلار و پالایش نفت تبریز از ۳۰.۲ دلار به ۲۸.۷ دلار می‌رسد. همچنین این شاخص برای پالایش نفت شیراز از ۳۹.۱ دلار به ۳۸.۱ دلار و برای پالایش نفت لاوان از ۲۸.۱ دلار به ۲۷.۱ دلار کاهش می‌یابد.»
وی ادامه داد: «برآوردهای ما نشان می‌دهد که تغییرات ناشی از تعدیل تخفیف خوراک در این محاسبات حدود چهار تا پنج درصد است و تأثیر چندانی بر کرک‌اسپرد شرکت‌ها ندارد. بنابراین، اگر تصمیم نهایی صرفاً به کاهش تخفیف خوراک محدود شود، نمی‌توان انتظار داشت که به‌تنهایی تغییر بزرگی در وضعیت سودآوری پالایشگاه‌ها ایجاد کند.»
سقف‌گذاری کرک‌اسپرد؛ سناریوی نگران‌کننده برای بازار سرمایه
این کارشناس بازار سرمایه، تعیین سقف برای کرک‌اسپرد را سناریویی متفاوت و به‌مراتب اثرگذارتر دانست و تصریح کرد: «آنچه می‌تواند تغییر بزرگی در کرک‌اسپرد و سودآوری پالایشگاه‌ها ایجاد کند، تعیین سقف برای این شاخص است. اگر در کنار تغییر تخفیف خوراک، سقفی برای کرک‌اسپرد، مثلاً در محدوده ۲۰ یا ۲۵ دلار، تعیین شود، این تصمیم می‌تواند آثار قابل‌توجهی بر عملکرد شرکت‌های پالایشی داشته باشد.»
مظفری با انتقاد از چنین احتمالی گفت: «تعیین سقف برای کرک‌اسپرد می‌تواند برای پالایشگاه‌ها آسیب‌زا باشد و از نظر من، تصمیم مناسبی نیست. کاهش تخفیف خوراک با محدود کردن کرک‌اسپرد تفاوت دارد و نباید این دو سناریو را یکسان در نظر گرفت.»
وی درباره احتمال تغییر فرمول محاسبه کرک‌اسپرد نیز اظهار کرد: «به نظر می‌رسد فرمولی که طی یک سال اخیر مبنای محاسبات بوده است، احتمالاً در ادامه نیز حفظ شود؛ با این حال، باید منتظر تصمیم نهایی و جزئیات آن ماند.»
سهامداران پالایشی در انتظار تصمیم نهایی
مظفری در پاسخ به پرسشی درباره راهبرد سهامداران در شرایط توقف نمادهای پالایشی خاطرنشان کرد: «تا زمانی که نمادها متوقف هستند، سهامداران امکان اتخاذ تصمیم معاملاتی ندارند و باید منتظر بمانند تا مشخص شود چه تصمیمی درباره فرمول محاسبه کرک‌اسپرد و تخفیف خوراک اتخاذ خواهد شد.»
وی افزود: «اگر تصمیم نهایی صرفاً کاهش تخفیف خوراک باشد، به نظر نمی‌رسد اتفاق خاصی از این محل رخ دهد؛ اما اگر برای کرک‌اسپرد سقف تعیین شود، موضوع دیگر فقط به سهامداران پالایشی محدود نخواهد بود و می‌تواند کل بازار سرمایه را تحت تأثیر قرار دهد.»
به گفته این کارشناس، اهمیت تصمیم پیش‌رو صرفاً به میزان تغییر در محاسبات سودآوری شرکت‌های پالایشی محدود نمی‌شود؛ بلکه نوع مداخله سیاست‌گذار در سازوکار قیمت‌گذاری و نحوه تعیین درآمد این شرکت‌ها نیز می‌تواند بر ارزیابی سرمایه‌گذاران از ثبات قواعد بازار اثر بگذارد.
طرح «تورم صفر» و اثر محدود بر شرکت‌های غذایی
این کارشناس بازار سرمایه در بخش دیگری از گفت‌وگو، درباره تأثیر طرح «تورم صفر» شهرداری تهران بر عملکرد شرکت‌های غذایی حاضر در بورس اظهار کرد: «تا این لحظه، به نظر نمی‌رسد این طرح اثر عملیاتی مستقیمی بر شرکت‌های غذایی داشته باشد. بر اساس برداشتی که از جزئیات طرح دارم، قرار است سود بازرگانی در بخشی از فرایند عرضه کالا کاهش پیدا کند و این موضوع بیشتر به سازوکار عرضه کالا در مراکز میوه و تره‌بار مربوط می‌شود؛ بنابراین، در شرایط فعلی نمی‌توان اثر مستقیمی برای آن بر عملکرد شرکت‌های غذایی در نظر گرفت.»
مظفری در عین حال نسبت به پیامدهای احتمالی گسترش این رویکرد به سایر صنایع هشدار داد و گفت: «اجرای چنین طرحی می‌تواند شروعی برای مداخله‌های بیشتر در قیمت‌گذاری باشد. اگر این رویکرد در ادامه به صنایع مختلف تعمیم پیدا کند، ممکن است زمینه‌ساز اتخاذ سیاست‌های نامناسب در حوزه قیمت‌گذاری شود.»
به این ترتیب، از نگاه این کارشناس، ارزیابی اثر طرح شهرداری بر شرکت‌های غذایی به جزئیات نهایی و نحوه اجرای آن بستگی دارد؛ همان‌طور که در صنعت پالایش نیز تفاوت میان کاهش تخفیف خوراک و تعیین سقف برای کرک‌اسپرد، نقشی تعیین‌کننده در برآورد پیامدهای تصمیم‌های پیش‌رو دارد.
انتهای پیام/
نظر شما