به گزارش خبرنگار بین‌الملل ایسکانیوز، سه کشور آمریکا، ارمنستان و جمهوری آذربایجان در روزهای گذشته در ادامه بیانیه مشترک درباره اجرای «مسیر ترامپ» موسوم به «تریپ»، از آغاز فعالیت گروه‌های فنی سه‌جانبه برای پیشبرد این طرح خبر دادند. بر اساس این بیانیه، این گروه‌ها با حضور مقام‌های سیاست‌گذاری و کارشناسان فنی سه کشور تشکیل شده‌اند تا مسائل پیچیده مرتبط با اجرای پروژه را بررسی و زمینه را برای ورود آن به مراحل عملیاتی فراهم کنند. نخستین دو کارگروه نیز بر حوزه‌های حمل‌ونقل و انتقال برق متمرکز خواهند بود و قرار است امکان اتصال این مسیر به زیرساخت‌های منطقه‌ای دیگر را بررسی کنند.
بیشتر بخوانید:
ارمنستان در مسیر یافتن شرکای استراتژیک جدید/ ایروان به صورت علنی همکاری با ایالات متحده را پیش می‌برد
این سازوکار در ادامه تلاش‌های واشنگتن، ایروان و باکو برای عملیاتی کردن توافق‌های مرتبط با اتصال منطقه‌ای در قفقاز جنوبی شکل گرفته است. در بیانیه، سه طرف بر تسریع روند اجرای تمامی بخش‌های «تریپ» تاکید کرده و راه‌اندازی این کارگروه‌ها را گامی مهم برای تبدیل توافق‌های سیاسی به سازوکارهای اجرایی دانسته‌اند. این بیانیه به صورت مشترک از سوی برندان هانراهان، دستیار وزیر خارجه آمریکا در امور اروپا و اوراسیا، واهان کوستانیان، معاون وزیر خارجه ارمنستان و النور ممدوف، معاون وزیر خارجه جمهوری آذربایجان صادر شده است.
این رویداد در حالی اتفاق افتاده که جمهوری اسلامی ایران بارها مخالفت رسمی خود را با تغییر در ژئوپلتیک منطقه اعلام کرده و نسبت به راه‌اندازی این مسیر به مقامات جمهوری آذربایجان و ارمنستان هشدار داده است. به نظر می‌رسد دو کشور از مدت‌ها پیش با تحریک واشنگتن با سرعت بیشتری این مسیر را پیگیری می‌نمایند.
به منظور بررسی بیشتر این موضوع گفتگویی با احسان موحدیان –کارشناس مسائل قفقاز- انجام شد.
مسائل ژئوپلتیکی با گفتار درمانی قابل حل نیستند
وی در مورد بیانیه مشترک سه کشور اظهار کرد: این مسئله ناشی از روندی است که از سال 2020 آغاز شده و به دلیل عدم واکنش متناسب ایران اکنون در حال پیشروی است و باید توجه داشت که اینگونه مسائل با گفتار درمانی قابل حل نیستند.
موحدیان با اشاره به جنگ سال 2020 میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان که منجر به تحت کنترل گرفتن قره باغ توسط آذربایجان شد، تصریح کرد: باکو با همکاری رژیم صهیونیستی از آن به بعد تلاش کرد در مناطقی که تحت کنترل خود قرار داد، ایجاد کریدور جعلی زنگزور را کلید بزند و از همان موقع ایده ادامه این مسیر در خاک ارمنستان را مطرح کرد که از آن طریق ترکیه و نخجوان را به آسیای مرکزی متصل کند.
از نظر این کارشناس مسائل قفقاز، مسیر مذکور تهدیدات امنیتی زیادی برای ایران دارد و نیروهای ضدایرانی از آمریکا گرفته تا تکفیری‌های منطقه از این مسیر علیه منافع ما استفاده خواهند کرد و اکنون این مسئله دیگر صرفا یک تحلیل نیست و بر اساس اخبار رسمی، علاوه بر حذف مسیر مواصلاتی ایران، خفگی ژئوپلتیکی برای ما ایجاد خواهد کرد.
تکمیل کریدور ارس می‌توانست بهانه را از رقبای ایران بگیرد
موحدیان با اشاره به اینکه رهبر شهید بارها در این ارتباط هشدارهایی دادند، گفت: متناسب با هشدارهای داده شده اقدام عملیاتی اتفاقی رخ نداد و لازم بود که کریدور ارس -متشکل از ریل، جاده و خطوط انتقال انرژی- تکمیل می‌شد تا بهانه به رقبا داده نشود.
به گفته این کارشناس، وقتی بدیلی برای این مسیر ارتباطی ایجاد نشده که بتواند ارمنستان و گرجستان را به مسیرهای مواصلاتی مناسب متصل کند، نتیجه این خواهد شد که رقبا مسیرهایی را ایجاد و از شرایط سوء استفاده می‌کنند.
موحدیان در پاسخ به اینکه چرا دولت ارمنستان بدون توجه به حمایت‌های ایران و با آگاهی از مخالفت تهران با دشمنان ایران همراه شده، خاطر نشان کرد: بعد از جنگ اول قره باغ، اسرائیل سرمایه‌گذاری زیادی در بخش‌های مختلف از جمله اقتصاد، سیاست، انرژی، فرهنگ و دانشگاه‌های آذربایجان انجام داد و کنترل افکار عمومی و شریان‌های اقتصادی و سیاسی باکو را در دست گرفت و در مقابل، ارمنستان بر این باور بود که برای امنیت خود نمی‌تواند روی ایران و روسیه به عنوان تضمین کننده امنیت خود حساب کند.
از بین رفتن اعتماد ارمنستان نسبت به تضمین‌های امنیتی ایران
این کارشناس با بیان اینکه نیروهای حافظ صلح روسیه در جریان جنگ دوم قره باغ منطقه را به صورت ناگهانی ترک کردند، اظهار کرد: ایران هم تحرک جدی در قبال ارمنستان انجام نداد و نسبت اخراج ساکنان ارمنی منطقه که سال‌های طولانی در آنجا سکونت داشتند، اقدام خاصی انجام نشد.
وی افزود: تماشاگری ایران در این ماجراها موجب شد که ارمنی‌ها حس رها شدگی داشته باشند و اعتماد خود را نسبت به تضمین‌های امنیتی ایران از دست دادند.
موحدیان تاکید کرد: ما باید در حوزه‌های نظامی و اقتصادی همکاری بیشتری با ارمنستان انجام می‌دادیم اما خیلی از فرصت‌های موجود استفاده نشد و همین امر سبب شد که آمریکا با درک ضعف ایران در تصمیم‌گیری یک بسته جامع را به ارمنستان ارائه کرد با این استدلال که نیازهای آنها را پوشش خواهد داد.
ارائه بسته جذاب به ارمنستان توسط آمریکا
این کارشناس مسائل قفقاز در ادامه خاطر نشان کرد: همزمانی این تحولات با روی کار بودن یک دولت غربگرا در ارمنستان موجب شد که آنها به مردم این کشور القا کنند که آمریکا قصد دارد سرمایه و تکنولوژی‌های جدید برای این کشور بیاورد و مسیر ترامپ این کشور را از بن بست خارج خواهد کرد.
احسان موحدیان با تاکید بر اینکه آماده نبودن مسیر بدیل توسط ایران جایگاه ما را به عنوان تضمین کننده امنیت این کشور تضعیف کرد، گفت: اگرچه ما کمک‌هایی به ارمنستان انجام دادیم اما مداخله نظامی نداشتم و به عنوان میانجیگر هم نتوانستیم ایفای نقش کند و همچنین نتوانستیم خلا ناشی از نبود روسیه را در منطقه پر بکنیم.
این کارشناس مسائل قفقاز یاداوری کرد: پل دومی که قرار است پس از سال‌ها روی رود ارس به منظور تسهیل دسترسی به ارمنستان ایجاد شود، هنوز پیشرفتی نداشته و همین عوامل باعث شده تا ارمنستان با ادعای تنوع بخشی به متحدان خود با هدف بقا، به دنبال تضمین کنندگان جدیدی برای حفظ امنیت خود باشد.
به گفته موحدیان، بسته جذاب ارائه شده توسط آمریکا و غربگرا بودن دولت کنونی ارمنستان موجب شده تا این کشور مسیر کنونی را در پیش بگیرد.
لزوم تشکیل یک کارگروه سه جانبه متشکل از ایران، ارمنستان و جمهوری آذربایجان برای طرح دغدغه‌ها
وی در مورد اقداماتی که ایران برای جلوگیری از این مسئله باید انجام دهد، اظهار کرد: در صورتی که اوضاع به همین شکل پیش برود، یک تهدید امنیتی جدی برای ایران خواهد بود و قطعا «مسیر ترامپ» محدود به همکاری‌های اقتصادی نخواهد بود و ابعاد سیاسی، نظامی، اطلاعاتی و امنیتی برای ایران خواهد داشت.
این کارشناس مسائل قفقاز تاکید کرد در کنار مسائل سلبی از جمله برگزاری رزمایش‌های نظامی باید راهکارهای ایجابی هم در دستور کار قرار بگیرد و کریدور شمال به جنوب و کریدور ارس را تکمیل و همکاری‌های ترانزیتی با ارمنستان را افزایش داد.
موحدیان یاداور شد که کانال‌هایی دیپلماتیک با ارمنستان باید باز بماند و یک کارگروه سه جانبه متشکل از ایران، ارمنستان و جمهوری آذربایجان برای طرح دغدغه‌ها ایجاد شود و همزمان تاکید کنید در صورت بروز تهدیدات امنیتی و نظامی، جمهوری اسلامی ایران متناسب با سطح تهدید واکنش نشان خواهد داد.
انتهای پیام/
نظر شما