به گزارش گروه فرهنگ و هنر ایسکانیوز، صندوق اعتباری هنر در بدو تأسیس، نه به عنوان یک نهاد تصدیگر، بلکه به مثابه یک تکیهگاه برای جامعهای تعریف شد که در هرم مشاغل، همواره آسیبپذیرترین لایه را تشکیل میدهند. خبرنگاران، نویسندگان، هنرمندان و اهالی فرهنگ، اگرچه ویترین هویت ملی ایران هستند، اما در واقعیت معیشتی، همواره با فقدان ثبات مالی دست و پنجه نرم کردهاند. ایده اولیه «صندوق»، پوشش دادن همین خلأ بود؛ نهادی که قرار بود با چتر حمایتی خود، دغدغههای اولیه زیست حرفهای بهویژه بیمه و درمان را از دوش اهالی فرهنگ بردارد. اما آنچه در روزهای اخیر و در آستانه آغاز ثبتنام بیمه تکمیلی سال ۱۴۰۵-۱۴۰۶ رخ داده، نه تنها تجلی این حمایت نیست، بلکه مصداق بارز «دریغ از این حمایت» است.
همه ساله با فرارسیدن ماه شهریور، فراخوان ثبتنام بیمه تکمیلی صندوق اعتباری هنر، نبض خبری حوزه فرهنگ را در دست میگیرد. همه ساله این فرآیند با سازوکار شناختهشدهای همراه است، صندوق اعتباری هنر به عنوان نهادی متولی، ۵۰ درصد از حق بیمه را به عنوان یارانه تقبل میکند و ۵۰ درصد باقیمانده نیز بر عهده عضو قرار میگرفت. این مدل، اگرچه ایدهآل نیست، اما حداقل توازن منطقی میان توان پرداخت هنرمند و مسئولیت حمایتی نهاد ایجاد میکند.
امسال، با انتشار جدول جدید تعرفهها برای سال بیمهای ۱۴۰۵-۱۴۰۶، شوک بزرگی به جامعه هنری و رسانهای وارد شد. درحالیکه تورم درمان و نرخ خدمات پزشکی به وضوح صعودی است و هنرمندان با مشکلات معیشتی فراوانی دست و پنجه نرم میکنند، سهم پرداختی اعضا با جهشی خیرهکننده دوبرابر شده است. به عبارت سادهتر، هنرمندی که سال گذشته برای دریافت خدمات بیمه تکمیلی مبلغ ۴ میلیون تومان پرداخت میکرد، امسال باید برای خدماتی که نه تنها بهبود نیافته، بلکه «کاهش» یافتهاند، مبلغ ۸ میلیون تومان بپردازد.
مهمترین بخش ماجرا، نه در افزایش قیمت، بلکه در کیفیت خدمات نهفته است. در نظام بیمهای، «خدمات بدون سقف» یا با سقف حداکثری به منزله اطمینان خاطر بیمار در لحظات بحرانی است. بررسی دقیق جداول تعهدات سال گذشته در مقایسه با سال جاری نشان میدهد که بسیاری از خدمات درمانی، تشخیصی و آزمایشگاهی که پیشتر فاقد سقف ریالی مشخص یا دارای سقفهای سخاوتمندانهتری بودند، اکنون با محدودیتهای سفتوسخت ریالی مواجه شدهاند.
این یعنی یک هنرمند یا خبرنگار، علاوه بر اینکه باید دو برابر سال گذشته هزینه را از جیب خود پرداخت کند، در زمان نیاز مبرم به درمان، با سدی به نام سقف بیمه مواجه میشود که هزینههای مازاد را به دوش بیمار میاندازد. آیا این همان چتر حمایتی است که قرار بود از شانههای نحیف قشر فرهنگ و هنر محافظت کند؟ وقتی بیمه با وجود دریافت مبالغ بالاتر، تعهدات خود را محدود میکند و صندوق اعتباری هنر در قبال این زیادهخواهی بیمه واکنشی ندارد، عملاً معنای بیمه تکمیلی را از «پوشش ریسک» به «پرداخت هزینههای جاری» تقلیل داده است.
شاید برخی مسئولان این افزایش قیمت را به تورم شرکتهای بیمهگر و افزایش نرخ خدمات درمانی نسبت دهند. اما پرسش اینجاست که پس نقش حمایتی صندوق اعتباری هنر کجاست؟ اگر صندوق قرار است صرفاً نقش یک واسطه اداری را بازی کند که مبالغ را از هنرمند گرفته و به شرکت بیمه تزریق میکند، فلسفه وجودی آن به عنوان یک نهاد حاکمیتی و حمایتی زیر سؤال میرود.
در واقعیت ایران، خبرنگاران و نویسندگان همواره با درآمدهای ناپایدار و بدون مزایای شغلیِ رسمی زندگی میکنند. وقتی صندوق اعتباری هنر که تنها ملجأ این قشر است، چنین رویکرد انقباضیای در پیش میگیرد، در واقع در حال راندن اعضای خود به سمت بیبیمه شدن است. بسیاری از هنرمندان پیشکسوت و خبرنگاران جوان، با این افزایش ۱۰۰ درصدی، عملاً امکان تمدید بیمه را نخواهند داشت. حذف ناخواسته این گروه از چتر بیمه تکمیلی، نه تنها یک بحران فردی، که یک بحران صنفی و اجتماعی است.
به عنوان ناظران رسانهای، باید این پرسش را صریحاً از مدیریت صندوق اعتباری هنر پرسید که اولویت این صندوق چیست؟ آیا اولویت، حفظ بیلان مالی و کاهش هزینههای صندوق است، یا صیانت از کرامت و سلامت هنرمندان؟ نگاه سود و زیانی به بیمه تکمیلی اهالی فرهنگ، نقیض غرض حمایت دولتی است. دولت وظیفه دارد از طریق این صندوق، یارانهی سلامت هنرمندان را پرداخت کند.
علاوه بر این، نبود شفافیت در نحوه مذاکره با شرکتهای بیمهگر باعث شده تا این تصمیمات پشتدری بدون در نظر گرفتن وضعیت معیشتی واقعی جامعه هنری اتخاذ شود. آیا پیش از افزایش تعرفهها، نظرسنجی یا امکانسنجی از اعضا صورت گرفته است؟ آیا صندوق با بهرهگیری از منابع درآمدی دیگر، نتوانست فشاری که بر اثر تورم شرکت بیمه ایجاد شده را جذب کند تا بار آن به طور کامل بر دوش هنرمند نیفتد؟
ولی منصوریان خبرنگار فرهنگی عضو صندوق هنر در گفتوگو با ایسکانیوز گفت: اتفاقی که اهالی فرهنگ و هنر هرساله از صندوق هنر انتظار دارند در واقع ایجاد یک شرایط مناسبی است که بتوانند از خدمات بیمه تکمیلی استفاده بکنند. امسال صندوق اعتباری هنر با بیمه آسیا قراردادی را منعقد کرده و یک شرایطی برای اهالی فرهنگ، هنر، رسانه و اعضا اعلام شده که این شرایط سه دستهبندی دارد و تعرفههایی که باید از طرف اعضا پرداخت بشود با اینکه دو برابر یعنی افزایش ۱۰۰% داشته از طرفی با محدودیتهایی در خدمات روبرو شده است.
منصوریان خاطرنشان کرد: ما به عنوان اعضای صندوق هنر مطالبه داریم. از مدیران وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شخص وزیر محترم و همچنین مدیرعامل صندوق هنر این تقاضا و درخواست را داریم که شرایطی را فراهم کنند که خانواده فرهنگ، هنر و رسانه بتواند از این خدمات استفاده کند. ما میدانیم که شرایط اقتصادی سخت است و حداقل انتظاری که از مجموعه وزارت فرهنگ و صندوق هنر وجود دارد ایجاد یک شرایط مناسب برای بحث بیمه تکمیلی درمانی است که امسال این شرایط به حداقل رسیده و ما این درخواست را داریم که این عزیزان بتوانند شرایط را بهتر کنند.
فرهنگ و هنر یک سرزمین، نه با بخشنامه و ساختمانهای شیک، بلکه با جانمایه و سلامت هنرمندانش زنده میماند. صندوق اعتباری هنر به عنوان بازوی اجرایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، نباید به یک اپراتور صرف تبدیل شود که هزینههای خدمات را به صورت چک سفید امضا از جیب هنرمندان برداشت میکند.
انتظار جامعه فرهنگی از مسئولان صندوق این است با بازنگری در قراردادهای بیمه تکمیلی، تدبیری بیندیشند که فشار مضاعف تحمیل شده به اهالی فرهنگ، به شکلی منطقی تعدیل شود. افزایش ۱۰۰ درصدی حق بیمه در کنار کاهش تعهدات، نه یک تغییر فنی در جداول بیمهای، که یک خطای استراتژیک در حوزه سیاستگذاری فرهنگی است. سکوت در برابر این روند، تنها به تضعیف بیشتر جامعهای منجر میشود که قرار بود حمایت را در آینه این صندوق ببیند، نه هزینه و محدودیت را.
صندوق اعتباری هنر باید به یاد آورد که فلسفه وجودیاش، تسهیلگری است، نه محدودسازی. زمان آن فرا رسیده است که این صندوق با شفافسازی هزینهها و مذاکره برای بهبود شرایط بیمهای، به رسالت اصلی خود بازگردد؛ پیش از آنکه این چتر حمایتی در اولین بارش مشکلاتِ معیشتی، کاملاً از هم بپاشد.
انتهای پیام/
نظر شما