به گزارش خبرنگار بینالملل ایسکانیوز، تحرکات اخیر دونالد ترامپ برای تصاحب گرینلند موجب ظهور شکافهایی میان آمریکا و اروپا شده و این جزیره راهبردی را به کانون یک مناقشه سیاسی-ژئوپلیتیکی تبدیل کرده است. تلاش رئیسجمهور آمریکا برای طرح ایده تصاحب یا اعمال کنترل مستقیم بر گرینلند، واکنشهای تند و کمسابقهای را در پایتختهای اروپایی برانگیخته و پرسشهای جدی درباره احترام واشنگتن به حاکمیت کشورها و اصول پذیرفتهشده نظم بینالملل ایجاد کرده است.
به اعتقاد گروهی از کارشناسان، از آنجایی که گرینلند بخشی از قلمرو پادشاهی دانمارک محسوب میشود، هرگونه تغییر در وضعیت آن، پیامدهای حقوقی و امنیتی گستردهای در پی دارد. در همین راستا، مقامات دانمارک با لحنی صریح اظهارات ترامپ را «غیرقابل قبول» و «فاقد مبنای حقوقی» توصیف کرده و تاکید کردهاند که گرینلند فروشی نیست و آینده آن تنها توسط مردم این سرزمین تعیین میشود. در فرانسه نیز مقامهای ارشد سیاسی با هشدار نسبت به بازگشت منطق «اشغال سرزمینی» در روابط بینالملل، اعلام کردهاند که اتحادیه اروپا در برابر هرگونه اقدام یکجانبه آمریکا که حاکمیت کشورهای اروپایی را تهدید کند، سکوت نخواهد کرد.
بیشتر بخوانید:
جنگ روسیه و اوکراین به این زودیها تمام نمیشود
این مواضع نشان میدهد که مسئله گرینلند فراتر از یک اختلاف دوجانبه، به موضوعی مرتبط با امنیت و انسجام راهبردی اروپا تبدیل شده است. در سوی مقابل، مقامات آمریکایی تلاش کردهاند با توجیه اهمیت ژئوپلیتیکی و امنیتی گرینلند، از جمله جایگاه آن در رقابتهای قطب شمال و مهار نفوذ چین و روسیه، اظهارات ترامپ را در چارچوب منافع ملی ایالات متحده بازتعریف کنند. با این حال، اصرار واشنگتن بر چنین رویکردی، نهتنها انتقادات متحدان اروپایی را کاهش نداده، بلکه این نگرانی را تقویت کرده است که سیاست خارجی دولت ترامپ میتواند به تضعیف بیش از پیش اعتماد متقابل میان آمریکا و اروپا و تعمیق شکاف در اردوگاه غرب منجر شود.
ابوالقاسم دلفی -سفیر پیشین ایران در فرانسه- در گفتگو با ایسکانیوز به سوالاتی در مورد مناقشه آمریکا و اروپا بر سر گرینلند پاسخ داد.
از نظر وی، دعوای آمریکا برای خریدن گرینلند موضوع جدیدی نیست و روسای جمهور قبلی نیز این موضوع را پیگیری کردهاند و اصولا آمریکا برای خرید چنین سرزمینهای -مانند آلاسکا- سابقه دار است که پیشتر از روسها خریداری کردند.
به اعتقاد این دیپلمات پیشین ایران، اصل قضیه این است که آمریکا قصد دارد گرینلند را خریداری کند و ترامپ با استدلال اینکه مرزهای آمریکا در خطر است، میخواهد به هر قیمتی که شده -حتی با توسل به زور- گرینلند را به تصاحب خود در بیاورد.
تصاحب گرینلند بخشی از سند امنیت ملی آمریکا
وی افزود: بر اساس سند امنیت ملی آمریکا در دولت ترامپ، نیمکره غربی به حیات خلوت آمریکا تبدیل شده و این منطقه نیز باید تحت اختیار آنها قرار بگیرد؛ بر همین اساس، آنها مرزهای خود را در نیمکره غربی بازتعریف کرده و به دنبال برقراری امنیت آن هستند و جزئیات آن در سند امنیت ملی مشخص شده است.
سفیر پیشین ایران در فرانسه تاکید کرد: آمریکا در دراز مدت این هدف را دنبال میکند که «گنبد دفاعی» خود را در این منطقه ایجاد و خود را از حملات احتمالی خارج از نیمکره غربی محفوظ کند؛ در چارچوب این منطق، گرینلند به عنوان یک نقطه مهم این پروژه محسوب میشود.
دلفی با بیان اینکه از نظر آمریکا، اروپا و دانمارک ظرفیت از بین بردن تهدیدات احتمالی ناشی از این منطقه را ندارند، گفت: از همین رو دولت آمریکا قصد دارد وارد این کارزار شده و کنترل گرینلند را در اختیار بگیرد و در واقع تلاش برای کنترل کانادا، ونزوئلا و احتمالا در آینده کوبا و ... نیز در همین چارچوب خواهد بود.
دستان بسته اروپا در برابر آمریکا
وی در پاسخ به اینکه احتمال جدی شدن مناقشه بین اروپا و آمریکا بر سر گرینلند چقدر است، اظهار کرد: از آنجایی که آمریکا دست غالب را در ناتو دارد و به عبارتی ناتوی بدون آمریکا معنایی ندارد، همین امر موجب شده که فلسفه وجودی این پیمان بین المللی با مخاطره مواجه شود.
به اعتقاد این دیپلمات بازنشسته، با وجود اختلاف بین آمریکا و اروپا به نظر میرسد توسل به زور آخرین مرحله و راهکار برای این مسئله خواهد بود و تنها در صورتی رخ میدهد که آمریکا به این نتیجه برسد که راه حل دیگری برای آن وجود ندارد.
ابوالقاسم دلفی با بیان اینکه در حال حاضر آمریکا تلاش میکند از اهرمهای جایگزین از جمله بالا بردن تعرفهها استفاده کند، تصریح کرد: بالا بردن تعرفه برای اروپاییها بسیار سخت است و آنها امکان عمل متقابل ندارند.
گرینلند؛ اهرم فشار آمریکا برای حل و فصل پروندههای چالشی با اروپا
وی افزود: همانطور که در سند امنیت ملی آمریکا تصریح شده، تصور واشنگتن این است که تا 20 سال آینده اروپا به دلایلی از جمله مهاجرت، سیاستهای مغایر با آزادی بیان و ... محو خواهد شد و علاوه بر این، آمریکا تلاش میکند از این طریق اروپا را مجبور به کوتاه آمدن در پرونده اوکراین کند.
به گفته سفیر پیشین ایران در فرانسه، طرح صلح ترامپ برای اوکراین در آستانه اجرا بود که با مخالفت اروپا با چالش مواجه شد و از همین رو، آمریکا از پرونده گرینلند برای حل و فصل سایر موضوعات خود با اروپا استفاده میکند.
وی با اشاره به اینکه حل مسئله اوکراین مهمترین وعده انتخاباتی ترامپ بود و اکنون با گذشت یک سال دستاورد محسوسی در این زمینه به دست نیاورده است و به همین دلیل در صورتی که اروپا در پرونده اوکراین با آمریکا همکاری بیشتری بکند، احتمال تعدیل مواضع واشنگتن در قبال گرینلند وجود دارد.
انتهای پیام/
نظر شما