به گزارش خبرنگار سیاسی ایسکانیوز، روز گذشته هفدهم بهمن ۱۴۰۴، مذاکرات هستهای میان ایران و ایالات متحده پس از حدود هشت ماه وقفه از سر گرفته شد؛ مسقط پایتخت عمان میزبان این دور از گفتوگوها بود. آخرین دور مذاکرات در خردادماه برگزار شده بود اما چند روز پیش از آغاز دور ششم، در پی حمله اسرائیل به ایران، روند گفتوگوها متوقف شد.
جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است که با رویکردی مبتنی بر حسن نیت در این مذاکرات حضور یافته است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، پیش از آغاز این دور در پیامی تأکید کرد: «با حسن نیت وارد تعامل میشویم و در عین حال قاطعانه بر حقوق خود ایستادگی میکنیم.»
بر اساس برنامه اولیه قرار بود مذاکرات در ترکیه برگزار شود، اما تیم دیپلماتیک ایران با این پیشنهاد مخالفت کرد و در نهایت عمان به عنوان میزبان انتخاب شد. همچنین دو روز پیش از شروع گفتوگوها، برخی رسانهها از لغو مذاکرات خبر داده بودند که این موضوع با واکنش وزیر امور خارجه مواجه شد و او در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، این ادعا را تکذیب کرد.
مذاکرات روز گذشته از ساعت ۱۰ صبح آغاز شد و تا حدود ۱۸ ادامه یافت. طبق اعلام مقامات، محور گفتوگوها صرفاً مسائل هستهای بوده و موضوعات دیگر در دستور کار قرار نداشته است. این در حالی است که طرف آمریکایی تمایل دارد مباحثی همچون برنامه موشکی و نقش منطقهای ایران را نیز وارد مذاکرات کند؛ موضوعی که مسئولان جمهوری اسلامی بارها تصریح کردهاند تحت هیچ شرایطی درباره آن مذاکره نخواهند کرد.
عراقچی پس از پایان مذاکرات گفت: «نگرانیهای ما منتقل شد و منافعی که برای ما، حقوق مردم ایران و همه مواردی که باید گفته میشد، در فضایی مناسب مطرح شد. دیدگاه طرف مقابل نیز شنیده شد. در مجموع شروع خوبی بود.»
یکی از محورهای پررنگ این دور از گفتوگوها، مسئله بیاعتمادی نسبت به طرف آمریکایی است؛ موضوعی که به گفته مقامات ایرانی، به دلیل بدعهدیهای گذشته تشدید شده و حتی در میانه روند مذاکرات قبلی نیز اقدام نظامی علیه ایران صورت گرفته است. وزیر امور خارجه در این باره اظهار داشت: «بیاعتمادی بزرگی که در این مدت ایجاد و بر بیاعتمادیهای پیشین افزوده شده، چالشی مهم در مسیر مذاکرات است.»
مشروح گفتوگوی ایسکانیوز با احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم اصفهان، در ادامه آمده است.
جمهوری اسلامی ایران همواره نشان داده که اهل گفتوگو و دیپلماسی است
بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در ارزیابی خود از دور نخست مذاکرات هستهای اخیر اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران همواره نشان داده که اهل گفتوگو و دیپلماسی است، اما برای قضاوت درباره نتایج و دستاوردهای این دور هنوز بسیار زود است. به گفته او، طبیعی است که پس از هر دور ابتدایی، طرفین تلاش کنند فضای مذاکرات را مثبت توصیف کرده و از ادامه گفتوگوها سخن بگویند.
وی با یادآوری تجربههای پیشین افزود: در دوره قبلی ما ۶ دور با آمریکاییها مذاکره کردیم، اما تنها چند روز مانده به آغاز دور ششم، اقدام نظامی علیه ایران صورت گرفت. بنابراین بدیهی است که سطح بیاعتمادی نسبت به طرف مقابل بالا باشد و این موضوع بر روند تصمیمگیریها سایه میاندازد.
نماینده اصفهان در مجلس همچنین با اشاره به شخصیت و شیوه رفتاری رئیسجمهور آمریکا گفت: بیاعتمادی بهویژه نسبت به دونالد ترامپ بیشتر است، چرا که او معمولاً تلاش میکند با ایجاد فضای فشار و دلهره، طرف مقابل را وادار به عقبنشینی یا دادن امتیاز کند. این یک تاکتیک شناختهشده در رفتار سیاسی اوست.
بخشایش اردستانی ادامه داد: آنچه برای ترامپ اهمیت دارد، دستیابی به توافقی است که از نگاه آمریکا نسبت به برجام امتیازات بیشتری داشته باشد. طرح این گزاره که واشنگتن دلسوز مردم ایران است، بیشتر جنبه تبلیغاتی و رسانهای دارد و نباید آن را مبنای تحلیل قرار داد.
وی تأکید کرد: رئیسجمهور آمریکا به دنبال ثبت یک توافق به نام خود است تا بتواند آن را بهعنوان میراث سیاسی معرفی کند و بگوید پس از دههها تنش، او توانسته با ایران به تفاهم برسد. از این رو، باید با دقت، واقعبینی و بدون تأثیرپذیری از فضاسازیها، روند مذاکرات را دنبال کرد.
ایران در حوزه توان موشکی محکم بر مواضع خود خواهد ایستاد
نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این پرسش که اگر ایالات متحده بر گنجاندن موضوعات موشکی و منطقهای در دستور کار مذاکرات اصرار کند، واکنش ایران چه خواهد بود، تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در حوزه توان موشکی محکم و بدون تردید بر مواضع خود خواهد ایستاد. تجربه سالهای گذشته نشان داده که مذاکره لزوماً به معنای توافق یا عقبنشینی نیست، بلکه صرفاً چارچوبی برای گفتوگو و بیان دیدگاههای طرفین است و ایران همواره ثابت کرده که اهل گفتوگو بوده است.
احمد بخشایش اردستانی افزود: موضوع موشکی از مؤلفههای اصلی قدرت و بازدارندگی ایران به شمار میرود و طبیعی است که تهران در این زمینه کوتاه نیاید. اساساً یکی از دلایلی که آمریکا را پای میز مذاکره کشانده، همین ظرفیتهای بازدارنده است؛ در غیر این صورت ضرورتی برای تعامل نمیدید.
وی ادامه داد: اگر آمریکاییها در پرونده هستهای به امتیازاتی دست پیدا کنند، بعید نیست در فاصلهای کوتاه تلاش کنند پروندههای دیگری از جمله توان دفاعی و موشکی ایران را نیز باز کنند. این مسئله از نگاه آنان یک روند مرحلهای است، در حالی که جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده چنین موضوعاتی خارج از چارچوب مذاکرات است.
این عضو کمیسیون امنیت ملی تصریح کرد: توان موشکی ایران علاوه بر ایجاد بازدارندگی، برای برخی بازیگران منطقهای بهویژه رژیم صهیونیستی یک عامل نگرانی جدی محسوب میشود. به همین دلیل همواره تلاش شده از مسیر فشارهای سیاسی و دیپلماتیک، محدودیتهایی در این حوزه ایجاد شود.
بخشایش اردستانی با اشاره به نقش تلآویو در معادلات واشنگتن گفت: در بسیاری از مواقع مشاهده میشود که مقامات اسرائیلی سعی میکنند جهتگیریها و خطوط کلی را به سیاستمداران آمریکایی القا کنند و بر روند تصمیمسازی آنان اثر بگذارند. از همین رو ایران باید با هوشیاری کامل، ضمن حفظ آمادگی برای گفتوگو، اجازه ندهد موضوعات دفاعی کشور به ابزار چانهزنی تبدیل شود.
آمریکا تضمین دهد در جریان گفتوگوها به سمت اقدامات نظامی نمیرود
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به این پرسش که با توجه به سابقه رفتارهای آمریکا، چه اقداماتی میتواند به کاهش بیاعتمادی و بازگشت فضای اعتماد کمک کند، گفت: نخستین گام آن است که آمریکا تضمین دهد در جریان گفتوگوها به سمت اقدامات نظامی یا تشدید فشارها حرکت نخواهد کرد. همچنین لازم است تعهد بدهد تحریم جدیدی وضع نمیکند و اجازه میدهد روند مذاکرات در فضایی عادی و به دور از التهاب دنبال شود.
احمد بخشایش اردستانی با بیان اینکه نشان دادن حسن نیت صرفاً در کلام کافی نیست، افزود: طرف آمریکایی باید این حسن نیت را در عمل به اثبات برساند. مذاکرهای که همزمان با تهدید و فشار باشد، طبیعتاً نمیتواند اعتمادساز باشد.
وی ادامه داد: در مقاطع مختلف دیدهایم که همزمان با طرح گفتوگو، آمریکا اقدام به برگزاری مانورهای نظامی میکند یا ناوهای جنگی و هواپیمابر خود را به منطقه اعزام میکند و جنگندههای پیشرفته و رادارگریز را در اطراف ایران مستقر میسازد. این اقدامات پیامهای متناقضی ارسال میکند و فضای مذاکرات را تحت تأثیر قرار میدهد.
نماینده اصفهان خاطرنشان کرد: طبیعی است که در چنین شرایطی ایران نیز برای حفظ بازدارندگی و نشان دادن آمادگی دفاعی خود دست به اقداماتی بزند. این وضعیت سبب میشود روندی که میتواند در شرایطی آرام و منطقی پیش برود، وارد چرخهای از واکنش و ضدواکنش شود.
بعید است آمریکا اینبار طی مذاکرات دست به اقدام نظامی بزند
احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، درباره احتمال اقدام نظامی آمریکا حین مذاکرات گفت: با توجه به شرایط کنونی و هشدارهای مقام معظم رهبری، بعید است این بار آمریکا دست به اقدام نظامی بزند، زیرا هرگونه حمله میتواند به یک جنگ منطقهای گسترده تبدیل شود.
نماینده اصفهان با اشاره به تجربه جنگ ۱۲ روزه افزود: ایران از تجربههای گذشته آموخته است که هرگونه درگیری محدود به پایگاههای آمریکایی نخواهد بود و زیرساختها و مراکز حیاتی منطقه نیز ممکن است هدف قرار گیرند. تأسیسات نفتی مانند آرامکو، تنگه هرمز و حتی برخی شهرهای مهم منطقه از جمله دبی در معرض پیامدهای این تنشها خواهند بود.
وی ادامه داد: وقوع چنین تنشهایی قطعاً موجب افزایش چشمگیر قیمت نفت و تأثیرگذاری گسترده بر اقتصاد جهانی خواهد شد. این واقعیت باعث میشود کشورهای سرمایهداری و قدرتهای اقتصادی تمایل چندانی به آغاز جنگ نداشته باشند، زیرا هزینه و خسارت آن برای آنان بسیار سنگین خواهد بود.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در خصوص چشمانداز آینده مذاکرات اظهار داشت: این احتمال وجود دارد که در این دور از مذاکرات ایران و آمریکا به توافقی دست یابند، اما ممکن است در چارچوب آن، همچنان تحریمها و فشارهایی علیه ایران اعمال شود. با این حال، در شرایط فعلی بعید است که طی این فرآیند مذاکرات جنگ شروع شود.
انتهایپیام/
نظر شما