سنجش کیفیت مواد در مقیاس نانو؛ نقش یک آزمایشگاه دانش‌بنیان در پشتیبانی پژوهش و صنعت

شرکت فناوری پویان اکسیر کوشا با تمرکز بر آنالیزهای پیشرفته مواد و بهره‌گیری از تجهیزات های‌تک، از سال ۱۳۹۴ به یکی از بازیگران کلیدی شبکه آزمایشگاهی کشور در حوزه سنجش کیفیت مواد صنعتی و نانویی تبدیل شده و سعی کرده خلاء زیرساخت‌های پژوهشی دانشجویان و فعالان صنعتی را برطرف کند.

به گزارش خبرنگار علم و فناوری ایسکانیوز، شرکت فناوری پویان اکسیر کوشا از سال ۱۳۹۴ فعالیت خود را آغاز کرده و تمرکز اصلی آن بر توسعه خدمات و فعالیت‌های آزمایشگاهی است. این شرکت با ارائه خدمات آنالیز مواد صنعتی، معدنی و نانوشیمی به دانشجویان، اساتید و صنایع مختلف خدمات‌رسانی می‌کند و در سال ۱۴۰۲ موفق شده است عنوان رابط برگزیده شبکه آزمایشگاهی فناوری‌های راهبردی را کسب کند. پویان اکسیر کوشا در سال ۱۳۹۶ نیز به عنوان یک شرکت دانش‌بنیان شناخته شد و از آن زمان به عنوان آزمایشگاه خدماتی دانش‌بنیان به فعالیت خود ادامه داده است.

با توجه به اینکه دانشجویان معمولاً دسترسی مناسبی به تجهیزات و آزمایشگاه‌های مورد نیاز پژوهشی ندارند، این شرکت با هدف رفع این خلأ شکل گرفت تا بتواند این امکانات را چه به صورت حضوری و چه غیرحضوری و در ساعات طولانی‌تری از روز در اختیار آنان قرار دهد. محققان این مجموعه نیز تلاش می‌کنند نمونه‌ها را بدون محدودیت ساعت کاری و در کوتاه‌ترین زمان ممکن آنالیز کنند و نتایج را به دانشجویان، اساتید و فعالان صنعتی ارائه دهند.

آزمایشگاه شرکت فناوری پویان اکسیر کوشا یکی از توانمندترین مجموعه‌ها در شبکه آزمایشگاهی کشور به شمار می‌آید و به واسطه امضای تفاهم‌نامه با آزمایشگاه‌های مختلف، امکان انجام بیش از ۳۰ نوع آزمایش و آنالیز مواد را به صورت مشترک فراهم کرده است. به این معنا که حتی در صورت نبود یک دستگاه خاص در آزمایشگاه خود، این شرکت به عنوان تامین‌کننده خدمات عمل می‌کند و با همکاری سایر آزمایشگاه‌ها، آنالیز دقیق و جامعی را به مشتریان ارائه می‌دهد.

تمام محصولاتی که در صنایع و مراکز پژوهشی، تحقیقاتی و آزمایشگاهی تولید می‌شوند و چه به صورت نمونه و چه به شکل انبوه وارد چرخه تولید می‌شوند، نیازمند سنجش کیفیت هستند. این شرکت خدمات سنجش کیفی را با استفاده از دستگاه های‌تک انجام می‌دهد. به عنوان نمونه، اگر یک شرکت دانش‌بنیان در حوزه کاتالیزورها ادعا کند که بهترین نوع کاتالیزور را برای صنایع پتروشیمی یا نفت و گاز تولید کرده است، محققان این مجموعه با انجام آزمایش‌های تخصصی، صحت، دقت و کارایی آن کاتالیزور را بررسی می‌کنند.

در این آزمایشگاه انواع آنالیزهای طیف‌سنجی، فیزیکی، عنصری، آنالیز آب و خاک، متالورژی، خواص مکانیکی مواد و همچنین کروماتوگرافی انجام می‌شود، اما مهم‌ترین خدمت آن، آنالیز سطح و اندازه‌گیری تخلخل با استفاده از دستگاه های‌تک BET است. این دستگاه که از ژاپن خریداری شده است، نمونه‌های دارویی، نانو، شیمیایی، معدنی و کاتالیست‌های نفتی را مورد آنالیز قرار می‌دهد و نتایج را در قالب اندازه‌گیری شعاع حفره، حجم حفره و مساحت سطح ویژه ارائه می‌کند. بسیاری از متخصصان و پژوهشگران حوزه‌های شیمی، فیزیک، متالورژی، داروسازی و محیط زیست به این دستگاه نیاز دارند.

منظور از «تخلخل» (Porosity)، شاخصی برای تعیین میزان فضای خالی درون یک ماده است. این شاخص نسبت حجم فضای توخالی به حجم کل را نشان می‌دهد و مقدار آن بین صفر تا یک (یا صفر تا صد درصد) متغیر است. روش‌های گوناگونی برای تعیین تخلخل یک ماده یا قطعه وجود دارد، از جمله سی‌تی‌اسکن صنعتی. مفهوم تخلخل در حوزه‌هایی مانند فناوری دارویی، مهندسی سرامیک، متالورژی، علم مواد، ساخت و تولید قطعات، مکانیک خاک و مهندسی کاربرد گسترده‌ای دارد.

دستگاه تخلخل‌سنج BET با سنجش تخلخل نمونه‌های مواد، اندازه حفره‌های درون آن‌ها را مشخص می‌کند و نشان می‌دهد که این حفره‌ها در چه بازه‌ای قرار دارند و آیا در مقیاس نانو هستند یا مایکرو.

به گفته شمیم صمدیان، رئیس این آزمایشگاه، دکتری شیمی از دانشگاه تهران و دبیر کارگروه آنالیز سطح، دانشجویان رشته پزشکی نیز برای فعالیت‌هایی مانند آنالیز مواد سرطانی به این دستگاه نیاز دارند و می‌توانند با کمک آن بستر نانویی مناسبی برای مواد خود ایجاد کنند. حتی دندانپزشکان نیز از این دستگاه استفاده می‌کنند تا بستر نانویی لازم برای مواد ایمپلنتی فراهم شود و تزریق به شکل کامل‌تری انجام گیرد.

او توضیح می‌دهد: به طور کلی هرچه حفره‌های درون مواد یا همان تخلخل آن‌ها منظم‌تر و هم‌اندازه‌تر باشد، کیفیت ماده بالاتر خواهد بود. ما با استفاده از دستگاه BET میزان تخلخل و اندازه حفره‌ها را اندازه‌گیری می‌کنیم و در واقع کیفیت مواد را می‌سنجیم.

به گفته او، از آنجا که دانشگاه آزاد دستگاه BET را در اختیار نداشت، تصمیم گرفته شد این آزمایشگاه در پارک علم و فناوری دانشگاه آزاد در قلهک مستقر شود و فعالیت‌های خود را در آنجا ادامه دهد.

این شرکت همچنین در مقیاس کوچک و در سطح آزمایشگاهی اقدام به تولید مواد نانوسیلیکا می‌کند؛ ماده‌ای که در صنایع نفتی، داروسازی و دندانپزشکی کاربرد دارد.

انتهای پیام/

کد خبر: 1294841

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 0 + 0 =